{"id":5867,"date":"2026-10-24T02:06:23","date_gmt":"2026-10-24T02:06:23","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/central-asias-combined-gdp-hits-543-billion-as-kyrgyzstan-leads-on-growth-rate\/"},"modified":"2026-10-24T02:06:23","modified_gmt":"2026-10-24T02:06:23","slug":"central-asias-combined-gdp-hits-543-billion-as-kyrgyzstan-leads-on-growth-rate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/central-asias-combined-gdp-hits-543-billion-as-kyrgyzstan-leads-on-growth-rate\/","title":{"rendered":"Markaziy Osiyoning yalpi ichki mahsuloti 543 milliard dollarga yetdi: o’sish sur’ati bo’yicha Qirg\u02bbiziston yetakchilik qilmoqda"},"content":{"rendered":"

Markaziy Osiyoning beshta iqtisodiyotining yalpi ichki mahsuloti 2021 yildagi 285 milliard dollardan 2025 yilda 543 milliard dollarga ko'tarildi va nominal ifodasida to'rt yil ichida deyarli ikki barobarga oshdi. Bu ma'lumotlar Jahon banki statistikasiga asoslanib, O\u02bbzbekistonning Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi mutaxassisi Ruslan Abaturov tomonidan tayyorlangan tahlildan olingan.<\/p>\n

Qirg\u02bbiziston ko'rib chiqilgan davr mobaynida mintaqada eng yuqori yillik o\u02bbrtacha real YaIM o'sish sur'atini \u2014 9,2% ni qayd etdi; uni Tojikiston 8,5%, O\u02bbzbekiston 7%, Turkmaniston 6,3% va Qozog\u02bbiston 4,8% bilan kuzatib bordi. Reytingda iqtisodiyotlar hajmi bilan teskari nisbat kuzatilmoqda: ishlab chiqarish hajmi bo'yicha eng kichik ikki mamlakat eng tez o'sdi, eng yirik esa eng sekin o'sdi.<\/p>\n

Qozog\u02bbiston birinchi o'rinda, ammo ulushi qisqarmoqda<\/h2>\n

Qozog\u02bbiston Markaziy Osiyoning yetakchi iqtisodiyoti bo'lib qolmoqda: uning YaIM 2021 yildagi 171 milliard dollardan 2025 yilda 306 milliard dollarga yetdi. Biroq mintaqaning umumiy ishlab chiqarishidagi ulushi 60% dan 56% ga tushdi \u2014 bu bevosita mamlakat bo'yicha eng past ko'rsatkich hisoblangan yillik o\u02bbrtacha 4,8% real o'sishning natijasidir.<\/p>\n

Qozog\u02bbiston iqtisodiyotidagi nisbiy sekinlashuv bilan birga tarkibiy o'zgarishlar ham kuzatildi. Qishloq xo'jaligining YaIMdagi ulushi 5,4% dan 3,7% ga qisqardi, sanoat va qurilish 33,1% dan 32,3% ga biroz pasaydi, xizmatlar sektori esa 56,1% dan 57,7% ga kengaydi. Real qo'shilgan qiymat nuqtai nazaridan sanoat va qurilish yillik o\u02bbrtacha 5,5% o'sdi va xizmatlar (4,4%) hamda qishloq xo'jaligini (3,5%) ortda qoldirdi.<\/p>\n

O\u02bbzbekiston ikkinchi yirik iqtisodiyot sifatidagi mavqeini mustahkamladi<\/h2>\n

O'zbekistonning mintaqaviy YaIMdagi ulushi besh yil ichida 24,6%dan 27,1%ga oshdi \u2014 bu mamlakatning yiliga o'rtacha 7%lik real o'sish sur'atini aks ettiradi. Ushbu ko'rsatkich mintaqada uchinchi o'rinda tursa-da, kichikroq qo'shnilar bilan masofani kengaytirish va Qozog'iston bilan bo'shliqni qisqartirish uchun yetarli bo'ldi. Tahlilda O'zbekistonning tarmoqlar bo'yicha tarkibi boshqa iqtisodiyotlar uchun taqdim etilgan darajada batafsil yoritilmagan.<\/p>\n

Qirg\u02bbizistonning tezlashgan o'sishi alohida ajralib turadi<\/h2>\n

Qirg\u02bbizistonning YaIMi nominal ko'rsatkichda ikki barobardan ziyod oshdi: 8,3 milliard dollardan 22,6 milliard dollarga ko'tarildi. Yiliga o'rtacha 9,2%lik real o'sish sur'ati mintaqada eng yuqori bo'lib, davr davomida sur'at yanada tezlashdi: tahlilga ko'ra, 2022 va 2023 yillarda real o'sish yiliga taxminan 9% atrofida bo'lgan, 2024 va 2025 yillarning har ikkalasida esa 11%dan oshib ketgan.<\/p>\n

Ushbu kengayishning asosiy qismini sanoat va qurilish ta'minladi \u2014 ular bo'yicha real qo'shilgan qiymatning yillik o'rtacha o'sishi 10,5%ni tashkil etdi; xizmatlar sohasida bu ko'rsatkich 8,5%, qishloq xo'jaligida esa atigi 2,3% bo'ldi. Sanoatdagi yuqori sur'atlarga qaramay, qishloq xo'jaligining Qirg\u02bbiziston YaIMidagi ulushi 12,2%dan 8%ga tushdi, xizmatlar sektorining ulushi 50,7%dan 51,2%ga biroz ko'tarildi, sanoat ulushi esa taxminan 26,5% atrofida barqaror qoldi.<\/p>\n

Qirg\u02bbizistonning mintaqaning umumiy YaIMidagi ulushi 2,9%dan 4,2%ga oshdi \u2014 bu besh mamlakat orasida nisbiy jihatdan eng katta o'sish ko'rsatkichidir.<\/p>\n

Tojikiston va Turkmaniston<\/h2>\n

Tojikiston iqtisodiyoti 2021 yildagi 8,1 milliard dollardan 2025 yilda 17,7 milliard dollarga kengaydi; yillik o'rtacha real o'sish sur'ati 8,5%ni tashkil etdi \u2014 bu mintaqada ikkinchi eng yuqori ko'rsatkich. Uning Markaziy Osiyo umumiy YaIMidagi ulushi 2,9%dan 3,3%ga oshdi.<\/p>\n

Turkmanistonning mintaqaviy ishlab chiqarishdagi ulushi 9,6%dan 9,2%ga biroz kamaydi; bu yillik o'rtacha 6,3%lik real o'sish sur'atining mintaqa o'rtacha ko'rsatkichidan past ekanligiga mos keladi. Tahlilda Turkmaniston bo'yicha tarmoqlar kesimidagi yoki nominal YaIM bo'yicha qo'shimcha ma'lumotlar keltirilmagan.<\/p>\n

Umumiy holda, ma'lumotlar mintaqaning yalpi ko'rsatkichda jadal o'sayotganini, shu bilan birga ichki muvozanatning o'zgarib borayotganini ko'rsatadi: Qozog'istonning iqtisodiy yetakchiligi saqlanib qolmoqda, ammo 2021 yilga nisbatan u kamroq yaqqol namoyon bo'lmoqda; Qirg\u02bbiziston va Tojikistonning kichik, lekin tez o'sayotgan iqtisodiyotlari esa kengayib borayotgan pirogdan tobora katta ulush egallayapti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jahon banki ma’lumotlariga asoslangan besh yillik tahlil mintaqa iqtisodiyotlari hajmining deyarli ikki barobarga oshganini ko’rsatmoqda: O\u02bbzbekiston Qozog\u02bbistonga yaqinlashmoqda, Qirg\u02bbiziston esa eng yuqori real o’sishni qayd etdi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5868,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[360],"tags":[],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"class_list":["post-5867","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-business"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5867","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5867"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5867\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5868"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5867"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=5867"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=5867"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=5867"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=5867"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=5867"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=5867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}