{"id":7092,"date":"2026-11-04T07:37:09","date_gmt":"2026-11-04T07:37:09","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/three-courts-one-unregistered-breathalyser-zero-alcohol-in-the-lab-how-uzbek-judges-buried-the-evidence\/"},"modified":"2026-11-04T07:37:09","modified_gmt":"2026-11-04T07:37:09","slug":"three-courts-one-unregistered-breathalyser-zero-alcohol-in-the-lab-how-uzbek-judges-buried-the-evidence","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/three-courts-one-unregistered-breathalyser-zero-alcohol-in-the-lab-how-uzbek-judges-buried-the-evidence\/","title":{"rendered":"Uch Sud, Bir Ro’yxatdan O’tmagan Alkometr, Laboratoriyada Nol Alkogol: O’zbek Sudyalari Dalillarni Qanday Ko’mib Tashladi"},"content":{"rendered":"

Vobkent tumani haydovchisi uch yil muddatga haydovchilik guvohnomasidan mahrum etildi va 16,48 million so'm miqdorida jarima solindi \u2014 O'zbekistonning ketma-ket uch sudi ichkilikbozlik holatida haydash bo'yicha ayblov hukmini tasdiqladi. Hukm faqat ishlatilgan kuni asbob-uskunalarning rasmiy ro'yxatida bo'lmagan alkometr ko'rsatkichiga asoslangan bo'lib, ish bo'yicha yagona laboratoriya xulosasiga \u2014 qon va siydavda alkogol aniqlanmaganligiga \u2014 zid edi.<\/p>\n

Sud hujjatlarida Sh.R. deb atalgan haydovchiga oid ish hozir Oliy sud Birinchi rais o'rinbosar\u0438\u0433\u0430 yo'llangan batafsil huquqiy shikoyat predmetiga aylandi. Shikoyatda protsessual va moddiy huquqning oltita alohida buzilishi bayon etilgan bo'lib, ularning har biri mustaqil ravishda hukmni bekor qilish uchun yetarli asos bo'lishi mumkinligi ta'kidlanadi. Birgalikda ular sudning har bir bo'g'ini dastlabki xatoni tuzatish o'rniga uni mustahkamlab borgan naqshni tasvirlab beradi.<\/p>\n

Yagona ayblov asosi sifatida ro'yxatdan o'tmagan qurilma<\/h2>\n

Metrologiya instituti birinchi instansiya sudi hali yig'ilmasidan oldin yozma ravishda tasdiqladi \u2014 A601627 seriya raqamli AlcoStop 8000S qurilmasi yo'l tekshiruvi o'tkazilgan sanada davlat ro'yxatidan o'tmagan va shu sababli qonuniy tarzda qo'llanilishi mumkin emas edi. Adliya vazirligi tomonidan 3099-raqam ostida ro'yxatdan o'tkazilgan mast holat aniqlash tartibiga oid qoidalar faqat sertifikatlangan, ruxsat etilgan va kalibrlangan asboblardan foydalanish mumkinligini talab qiladi. Na tuman sudi, na viloyat sudi ushbu rasmiy xatga hech qanday huquqiy baho bermadi: uni na dalil sifatida qabul qildi, na rasmiy tarzda rad etdi.<\/p>\n

Respublika sud-tibbiyot ekspertizasi va narkologiya markazi Buxoro filiali yo'l tekshiruvidan taxminan uch soat o'tgach olingan qon va siydik namunalarini tahlil qildi. Natija aniq edi: etil spirti aniqlanmadi. Ekspert L.To'xtayev sudda spirt izlari qon va siydikda uch kungacha aniqlanishi mumkinligini ko'rsatib berdi. Tekshiruv paytida spirt mavjud bo'lganida, u albatta aniqlanardi. Sudlar bu ilmiy xulosani tushuntirmasdan nafas tahlilchisi ko'rsatkichi foydasiga chetga surib qo'ydi.<\/p>\n

Qurilmaning ishlab chiqaruvchi tomonidan ko'rsatilgan xato chegarasi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu chegara qo'llanilganda, qayd etilgan 0,155 mg\/l ko'rsatkich mast holat uchun belgilangan qonuniy chegaradan pastga tushadi. Ekspert ko'rsatmalarida bunday ko'rsatkich sarimsoq yoki sirka asosidagi oziq-ovqatlardan kelib chiqishi mumkinligi ta'kidlandi; haydovchi tibbiy maslahatga ko'ra muntazam ravishda sarimsoq iste'mol qiladi. Sudlar bu hisob-kitobni ko'rib chiqmadi.<\/p>\n

Har bir bosqichda yanada og'irlashgan protsessual buzilishlar<\/h2>\n

Buzilishlar nafas tahlilchisi dalillarini ko'rib chiqish bilan cheklanmaydi. Mast holat tekshiruvi qoidalarining 11-bandiga ko'ra, haydovchi yo'l tekshiruvi natijasiga e'tiroz bildirganida, yo'l harakati xodimi ushbu haydovchini tekshiruvni o'tkazish vakolatiga ega bo'lgan tuman tibbiyot muassasasiga olib borishi shart. 17-band tekshiruvni bir soat ichida yakunlashni talab qiladi. Apellyatsiya sudining o'z yozma qarori haydovchi bunday tekshiruv o'tkazish vakolatiga ega bo'lmagan viloyat ko'p profilli tibbiyot markaziga olib borilganini tan oldi. Ushbu buzilishni qayd etgach, sud yo'qotilgan vaqtni noto'g'ri muassasani tanlagan xodimlar emas, balki haydovchiga bog'liq holat sifatida baholadi.<\/p>\n

Viloyat sudi ushbu xatoni yanada chuqurlashtirdi: u tugatilgan tibbiy xulosaga e'tirozlarni tartibga soluvchi qoidalarning 33-bandini \u2014 qayta tekshirish uchun ikki soatlik muddatning o'tib ketganligini asoslash uchun \u2014 qo'lladi. Holbuki, bu ishda qonuniy tibbiy tekshiruv umuman o'tkazilmagan edi; tegishli norma 33-band emas, 11-band edi. Qo'llanilmaydigan normani qo'llash, o'z mohiyatiga ko'ra, moddiy huquqning buzilishidir.<\/p>\n

Eng muhimi, apellyatsiya qarori ekspertning ko'rsatmalarini noto'g'ri talqin qildi. Yozma qaror To'xtayev spirt aniqlanmasligi mumkin degan ma'noni anglatadi, deb ko'rsatadi; uning haqiqiy ko'rsatmasi esa buning aksi edi \u2014 spirt uch kungacha aniqlanishi mumkin va 0,155 mg\/l ko'rsatkich oziq-ovqatdan kelib chiqishi mumkin. E'tirozda sud yozuvlari va tinglovning audio yozuvi yozma qaror bilan taqqoslanishi mumkinligi ta'kidlanadi.<\/p>\n

Konstitutsiyaviy kafolat teskari qo'llanildi<\/h2>\n

O'zbekiston Konstitutsiyasining 28-moddasi aybdorlik borasidagi barcha hal etilmagan shubhalar ayblanuvchi foydasiga hal etilishi lozimligini belgilaydi. E'tirozda uchala sud ham ushbu kafolatni teskari qo'llaganligini ko'rsatadi: ro'yxatdan o'tmagan qurilma ko'rsatkichi bilan spirt aniqlanmaganligi to'g'risidagi laboratoriya xulosasi o'rtasidagi ziddiyat oldida har bir sud aybga ishora qiluvchi dalilni tanladi va bu qarama-qarshilikni izohlashdan bosh tortdi.<\/p>\n

Oliy sud Plenumining 2024-yil 25-iyundagi 19-sonli qarorining 16 va 17-bandlari dalillarni baholash va hukm asoslarini bayon etishga qo\u02bbyiladigan talablarni belgilab beradi. Ma'muriy sudlov kodeksining 321-moddasi ish bir tomonlama ko\u02bbrib chiqilgan va qaror aniqlangan faktlarga mos kelmaydigan hollarda uni bekor qilishni talab etadi. Shikoyatda ushbu ikki mezon ham barcha instansiyalarda buzilgani ta'kidlanmoqda.<\/p>\n

Dastlabki nazorat shikoyatini qabul qilgan Oliy sud sudyasi uni nazorat hay'atiga yuborishdan bosh tortdi. Birinchi rais o\u02bbrinbosariga berilgan arizada ushbu rad etish qarorini bekor qilish, ishni nazorat hay'atida mohiyatan qayta ko\u02bbrib chiqish va protsessual kodeksning 271-moddasi 1-bandiga asosan ishni tugatish so\u02bbralmoqda.<\/p>\n

Amaliy ahamiyat faqat bitta haydovchi bilan cheklanmaydi. Har kuni minglab avtomobil haydovchilari alkogol tekshiruvidan o\u02bbtkaziladi. Sudlar ro\u02bbyxatdan o\u02bbtmagan qurilmalarning ko\u02bbrsatkichlarini laboratoriya xulosalaridan ustun deb hisoblashda davom etaversa, yo\u02bbl chetidagi har qanday asbob nosozligi yoki tartib-qoidalarning buzilishi amalda shikoyat qilib bo\u02bblmaydigan holga keladi \u2014 fan nima ko\u02bbrsatishidan qat'i nazar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Vobkent tumani haydovchisi uch yil muddatga haydovchilik guvohnomasidan mahrum etildi va 16,48 million so’m miqdorida jarima solindi \u2014 uch sud ro’yxatdan o’tmagan yagona alkometr ko’rsatkichiga asoslanib ichkilikbozlik holatida transport vositasini boshqarganlik bo’yicha ayblov hukmi chiqardi, qon va siydavda alkogol aniqlanmaganligini ko’rsatgan laboratoriya xulosasini esa e’tiborga olmadi.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":7093,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[824,823,825,153,486,826],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-courts-justice","tag-due-process","tag-bukhara","tag-evidence","tag-rule-of-law","tag-courts","tag-traffic-enforcement"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7092\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7092"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7092"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7092"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7092"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7092"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7092"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7092"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}