{"id":7467,"date":"2026-11-10T08:49:12","date_gmt":"2026-11-10T08:49:12","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/new-law-brings-electronic-hearings-and-tighter-enforcement-to-uzbekistans-constitutional-court\/"},"modified":"2026-11-10T08:49:12","modified_gmt":"2026-11-10T08:49:12","slug":"new-law-brings-electronic-hearings-and-tighter-enforcement-to-uzbekistans-constitutional-court","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/new-law-brings-electronic-hearings-and-tighter-enforcement-to-uzbekistans-constitutional-court\/","title":{"rendered":"Yangi Qonun O\u02bbzbekiston Konstitutsiyaviy Sudiga Elektron Majlislar va Kuchaytir\u0438\u043b\u0433\u0430\u043d Ijroni Olib Keladi"},"content":{"rendered":"<p>O\u02bbzbekiston Konstitutsiyaviy sudining tartib-qoidalarini qayta tashkil etuvchi konstitutsiyaviy qonunni qabul qildi: qonun elektron ish yuritishni, videokonferensiya orqali majlislarni, qarorlarni majburiy onlayn e\u02bclon qilishni va davlat organlarining sud qarorlarini ijro etishi uchun qat\u02bciyroq muddatlarni joriy etadi \u2014 bu haqda Senatning Sud-huquq ishlari va korrupsiyaga qarshi kurash qo\u02bbmitasi raisi Abdulhakim Eshmurodov ma\u02bclum qildi.<\/p>\n<p>Qonun rasman e\u02bclon qilingan kuni kuchga kirdi. Uchta qoida \u2014 elektron ish yuritish xususiyatlariga oid 29-modda, 58-moddaning ikkinchi qismi va 59-modda \u2014 2028-yil 1-yanvargacha kuchga kirmaydi.<\/p>\n<h2>Elektron ish yuritish teng huquqiy asosda<\/h2>\n<p>Qonunning 28-moddasi elektron tarzda yuritilgan ishlarda qabul qilingan hujjatlar qog\u02bboz shakllariga teng huquqiy kuchga ega ekanligini belgilaydi. 29-modda esa bundan ham ilgari boradi: ish materiallarini elektron shaklda topshirish va qabul qilish, ochiq majlislarda videokonferensiya orqali ishtirok etish, ishtirokchilarning vakolatlarini elektron tarzda tasdiqlash hamda majlis bayonnomalarini raqamli imzo yordamida shakllantirish va imzolash tartiblarini nazarda tutadi.<\/p>\n<p>Fuqarolar va yuridik shaxslar maxsus axborot tizimi orqali ariza topshirish, o\u02bbz ishining borishini onlayn kuzatish, mobil ilova orqali ishtirok etish va majlislarni jonli efirda tomosha qilish imkoniyatiga ega bo\u02bbladi. Konstitutsiyaviy sud o\u02bbz vakolati doirasida mustaqil ravishda majlislarning jonli translyatsiyasini ham tashkil etishi mumkin, dedi Eshmurodov.<\/p>\n<h2>Protsessual bosqichlar va yuridik yordamdan foydalanish imkoniyati<\/h2>\n<p>Kelib tushgan arizalar bir necha protsessual bosqichdan o\u02bbtadi: ro\u02bbyxatga olish, yurisdiktsiya bo\u02bbyicha dastlabki tekshiruv, ariza beruvchining huquqiy layoqati va qonuniy talablarga muvofiqligi tekshiruvi. Shikoyatlarga tegishli sud qarorlari, qo\u02bbllab-quvvatlovchi hujjatlar va mavjud sud himoya vositalarining tugallanganligini tasdiqlovchi dalillar ilova qilinishi shart. Fuqaro talabi bilan davlat davlat hisobidan moliyalashtiriladigan advokatning ishtirokini ta\u02bcminlashi shart.<\/p>\n<h2>Qarorlar yakuniy bo\u02bblib, uch oylik ijro muddatini nazarda tutadi<\/h2>\n<p>Konstitutsiyaviy sud qarorlari yakuniy bo\u02bblib, ular ustidan shikoyat qilib bo\u02bblmaydi. Normativ-huquqiy hujjat yoki uning bir qismi konstitutsiyaga zid deb topilsa, u o\u02bbz kuchini yo\u02bbqotadi. Hujjatni qabul qilgan davlat organi uni uch oy ichida yoki sud belgilagan qisqaroq muddat doirasida Konstitutsiyaga muvofiq holga keltirishi shart. Bekor qilingan hujjat asosida chiqarilgan davlat organlari qarorlari bir oy ichida qayta ko\u02bbrib chiqilishi; sud qarorlari esa qonunda belgilangan tartibda qayta ko\u02bbrib chiqilishi lozim.<\/p>\n<p>Normativ hujjatlarning konstitutsiyaviyligiga, xalqaro shartnoma majburiyatlariga hamda konstitutsiyaviy va qonuniy normalarning rasmiy talqiniga doir yakuniy qarorlar qaror shaklida chiqariladi. Boshqa masalalar bo\u02bbyicha xulosalar chiqariladi; protsessual masalalar esa ajrimlar bilan hal etiladi. Barcha qarorlar va xulosalar qabul qilingan kundan boshlab uch kun ichida ommaviy axborot vositalarida, sudning rasmiy veb-saytida va boshqa rasmiy kanallarda e\u02bclon qilinishi shart.<\/p>\n<h2>Konstitutsiyaviy qonuniylik holati to\u02bbg\u02bbrisidagi yillik hisobot<\/h2>\n<p>Qonun Konstitutsiyaviy sudga umumlashtirilgan sud amaliyoti asosida konstitutsiyaviy qonuniylik holati to\u02bbg\u02bbrisida yillik hisobot tayyorlash mexanizmini joriy etadi. Hisobot har yilning birinchi choragida sud majlisida ko\u02bbrib chiqiladi va so\u02bbngra Oliy Majlisning har ikki palatasi hamda Prezidentga yuboriladi. Mas&#039;ul davlat organlarining hisobotdagi tavsiyalar bo\u02bbyicha ko\u02bbrgan choralari natijalari ham Konstitutsiyaviy sudda muhokama qilinishi mumkin.<\/p>\n<h2>Institutsional va byudjet qoidalari<\/h2>\n<p>Sud nomzodlarining zahira havzasi Oliy sud kengashi bilan birgalikda shakllantiriladi. Sudning byudjeti davlat byudjetida alohida moddacha sifatida saqlanib qoladi. Shuningdek, konstitutsiyaviy qonunlar va ratifikatsiya qonunlarining Prezident imzosiga qadar konstitutsiyaviyligini baholash hamda referendumga qo\u02bbyiladigan masalalar bo\u02bbyicha xulosalar chiqarish tartiblari ham alohida belgilab qo\u02bbyilgan.<\/p>\n<p>Eshmurodov qonunning qabul qilinishi fuqarolar va tadbirkorlar uchun konstitutsiyaviy adolatga kirishni kengaytirishi, tartib-taomillarni soddalashtirishi, ortiqcha byurokratik yukni kamaytirishi va sud tizimiga jamoatchilik ishonchini mustahkamlashini ta\u02bckidladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konstitutsiyaviy sudning tartib-qoidalarini tubdan yangilaydigan konstitutsiyaviy qonun darhol kuchga kirdi: raqamli hujjat topshirish, jonli efirda uzatiladigan majlislar va davlat organlarining bekor qilingan qonunlarni muvofiqlashtirishi uchun majburiy uch oylik muddatlar belgilandi \u2014 ammo<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7468,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[359],"tags":[],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7467","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-politics"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7467"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7467\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7467"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7467"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7467"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7467"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7467"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7467"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7467"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}