{"id":7509,"date":"2026-11-11T03:58:33","date_gmt":"2026-11-11T03:58:33","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/c51-aviation-talks-in-tashkent-yield-more-flights-as-china-deepens-trade-and-infrastructure-ties-across-central-asia\/"},"modified":"2026-11-11T03:58:33","modified_gmt":"2026-11-11T03:58:33","slug":"c51-aviation-talks-in-tashkent-yield-more-flights-as-china-deepens-trade-and-infrastructure-ties-across-central-asia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/c51-aviation-talks-in-tashkent-yield-more-flights-as-china-deepens-trade-and-infrastructure-ties-across-central-asia\/","title":{"rendered":"C5+1 Toshkent Aviatsiya Muzokaralari Ko\u02bbproq Parvozlarni Keltirib Chiqardi, Xitoy Esa Markaziy Osiyo Bo\u02bbylab Savdo va Infratuzilma Aloqalarini Chuqurlashtirmoqda"},"content":{"rendered":"

Xitoy va barcha beshta Markaziy Osiyo davlatining aviatsiya vakillari 3\u20135 noyabr kunlari C5+1 formati doirasidagi ishchi guruh sessiyasi uchun Toshkentda yig\u02bbildi; sessiya natijasida ruxsat etilgan haftalik parvozlar soni aniq miqdorda oshirildi va yangi marshrutlarni kengaytirish uchun zamin yaratildi. Ushbu uchrashuv noyabr oyining boshida bo\u02bblib o\u02bbtgan bir qancha forumlardan biri bo\u02bblib, ularda Xitoy va Markaziy Osiyo hukumatlari hamda kompaniyalari uran yetkazib berish, litiy qazib olish, yo\u02bbl qurilishi va raqamli savdo infratuzilmasini qamrab olgan bitimlarni ilgari surdi.<\/p>\n

Ko\u02bbproq parvozlar, kattaroq ambitsiyalar<\/h2>\n

Qozog\u02bbiston Toshkent sessiyasida Xitoyga va Xitoydan haftalik ruxsat etilgan parvozlar sonini 150 tadan 180 taga oshirishga hamda Chengdu va Kashgarga marshrutlar qo\u02bbshishga rozi bo\u02bbldi. O\u02bbzbekiston esa haftalik Xitoy parvozlari sonini 100 tadan 114 taga oshirishga kelishdi. O\u02bbzbekiston shuningdek Toshkent, Olmaota va Ostona shaharlarini bog\u02bblovchi yangi marshrutlar ochishni va ushbu shaharlar o\u02bbrtasidagi parvozlar chastotasini kengaytirishni taklif qildi.<\/p>\n

Konferentsiya arafasida Air Astana va China Southern Airlines strategik hamkorlik shartnomasi imzoladi. Qozog\u02bbiston transport vazirining o\u02bbrinbosari imzolash marosimida Qozog\u02bbiston va Xitoy o\u02bbrtasidagi parvozlar yil davomida 52 foizga o\u02bbsganini aytdi.<\/p>\n

Ostona o\u02bbzini Yevropa\u2013Xitoy havo trafikida Markaziy Osiyoning asosiy tranzit markazi sifatida konumlashtirib bormoqda. Qozog\u02bbiston Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti bilan birgalikda 25 yillik fuqaro aviatsiyasi bosh rejasini ishlab chiqayotganini e\u02bclon qildi. Olmaota va Xitoy chegarasi yaqinidagi shimoliy qozog\u02bbistonlik shahar Urzhar aeroportlarini modernizatsiya qilish, Shymkentda ikkinchi uchish-qo\u02bbnish yo\u02bblagini qurish hamda Zaysan, Katonqo\u02bbrg\u02bbon va Kendirli shaharlarida yangi mintaqaviy aeroportlarni yakunlash bo\u02bbyicha infratuzilma ishlari davom etmoqda.<\/p>\n

Tojikiston va Turkmaniston ham o\u02bbsib borayotgan trafik bilan hamnafas bo\u02bblishga intilmoqda. Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon xalqaro trafik o\u02bbsishi, infratuzilmani modernizatsiya qilish va xavfsizlikka tayyorgarlikni qamrab olgan, 2031 yilgacha amal qiladigan besh yillik Milliy Fuqaro Aviatsiyasi Xavfsizligi Dasturini tasdiqladi. Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov esa aviatsiya xavfsizligini mustahkamlashga qaratilgan alohida chora-tadbirlarni ma\u02bcqulladi.<\/p>\n

Qozog\u02bbiston: uran bitimlari, to\u02bbxtab qolgan atom elektr stansiyasi va yangi temir yo\u02bbl<\/h2>\n

Markaziy Osiyoda iqtisodiy hamkorlik bo\u02bbyicha Ikkinchi Tyanshan forumi chetida Qozog\u02bbiston va Xitoy ikki tomonlama to\u02bbg\u02bbridan-to\u02bbg\u02bbri investitsiya fondini tashkil etishni muhokama qildi; fondning boshlang\u02bbich kapitallashuvi 200 million dollargacha bo\u02bblishi rejalashtirilmoqda. Qozog\u02bbiston vakillari mavjud moliyaviy mexanizmlarni yagona loyihani moliyalashtirish va sug\u02bburta oynasiga birlashtirish taklifini kiritdi; tizimni sinab ko\u02bbrish uchun pilot loyihalar tanlanishi nazarda tutilmoqda. Ushbu tartib Qozog\u02bbistonning xitoy kapitaliga kirishini soddalashtiradi va ikki tomonlama loyiha moliyalashtirishda yuanning qo\u02bbllanilishini kengaytiradi.<\/p>\n

Xitoy xalqaro import eksposida Qozog\u02bbiston ishlab chiqaruvchilari taxminan 100 million dollar miqdorida shartnomalar imzoladi; tomonlar va tafsilotlar oshkor etilmadi. Qazatomprom bosh ijrochi direktori Meyrzhan Yussupov Prezident Qosim-Jomart Toqayevga kompaniya Hindiston va Xitoyning yirik kommunal xizmat ko\u02bbrsatuvchi tashkilotlari bilan tabiiy uran yetkazib berish bo\u02bbyicha yangi shartnomalar tuzganini ma\u02bclum qildi; bu Xitoyning Qozog\u02bbiston uranining asosiy xaridori sifatidagi mavqeini mustahkamlaydi va ayni paytda Hindiston tomon diversifikatsiyani anglatadi.<\/p>\n

Qozog\u02bbistonning ikkinchi atom elektr stansiyasi bo\u02bbyicha muzokaralar Ostona Xitoyning Milliy yadro korporatsiyasini afzal pudratchi sifatida belgilaganidan taxminan 18 oy o\u02bbtib ham hal etilmagan holda qolmoqda. Qozog\u02bbiston Energetika vazirligi kechikishning sababini aniqlashtirmadi. Muzokaralarning cho\u02bbzilib ketishi Ostona buning o\u02bbrniga Amerika Qo\u02bbshma Shtatlari taklif etayotgan kichik modulli reaktorlarni tanlashi yoki ularni keng qamrovli energetika aralashmasiga kiritishi imkoniyatini ochiq qoldirmoqda.<\/p>\n

Prezident Toqayev xalqqa murojaatida Baxt\u0131-Ayag\u02bboz temir yo\u02bbl liniyasining qurilishi 2027-yilda boshlanishi kutilayotganini aytdi. Liniya yiliga 20 million tonna yuk tashishi va Qozog\u02bbistonning Xitoy bozoriga kirishini kengaytirishi, shuningdek qo\u02bbshimcha tranzit oqimlarini jalb etishi prognoz qilinmoqda.<\/p>\n

Qozog\u02bbiston shuningdek Xitoy va Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi o\u02bbrtasida raqamli yuk hujjatlari bo\u02bbyicha pilot dasturga qo\u02bbshilishga tayyorlanmoqda. Ko\u02bbmir, o\u02bbg\u02bbitlar va iste'mol tovarlarini qamrab olgan birinchi raqamli hujjatlashtirilgan yuk tashishlari shimoli-sharqiy Xitoy va Rossiyaning Uzoq Sharqidagi Grodekovo\u2013Suyfenxe o\u02bbtish punkti orqali harakatlanishni boshladi. Yevroosiyo iqtisodiy komissiyasining savdo vakili Qozog\u02bbiston bilan bog\u02bbliq shunga o\u02bbxshash yuk tashishlariga ruxsat beruvchi hujjatlar yaqin orada imzolashga tayyor bo\u02bblishi mumkinligini aytdi.<\/p>\n

Qirg\u02bbiziston: litiy bo\u02bbyicha niyat memorandumi, bank bitimi va texnologiya transferi<\/h2>\n

Dunyoning eng yirik litiy ishlab chiqaruvchisi \u2014 Xitoyning Ganfeng Lithium Group kompaniyasi Qirg\u02bbiziston Milliy investitsiya agentligi bilan tog\u02bb-kon sohasi hamkorligi bo\u02bbyicha niyat memorandumini imzoladi. E\u02bclonda muayyan konlar, investitsiya miqdorlari yoki muddatlar haqida tafsilot berilmadi. Litiy Amerika Qo\u02bbshma Shtatlari va boshqa yirik iqtisodiyotlar tomonidan muhim material sifatida tasniflangan.<\/p>\n

Qirg\u02bbizistonning Eldik Bank va Xitoyning Eksport-import bankining Shinjon filiali Olmaotadagi Tyanshan forumida hamkorlik shartnomasi imzoladi; shartnoma kredit liniyalari, lizing, savdo moliyasi va chegaralararo hisob-kitoblar orqali infratuzilma, transport va texnologiya loyihalari uchun uzoq muddatli moliyalashtirishni jalb etishga qaratilgan. Muayyan kreditlar yoki miqdorlar e\u02bclon qilinmadi. Alohida holda, Qirg\u02bbiziston Savdo-sanoat palatasi va Xitoy\u2013Markaziy Osiyo texnologiya transferi markazi texnologiya transferlarini, qo\u02bbshma loyihalarni, mutaxassislarni tayyorlashni va texnologiya parklarini rivojlantirishga qaratilgan niyat memorandumini imzoladi; tafsilotlar darhol oshkor etilmadi.<\/p>\n

Tojikiston: xitoylik pudratchi janubiy yo\u02bblni qayta quradi<\/h2>\n

Tojikiston Transport vazirligi xitoylik pudratchi Nanjing Communication Engineering Company Ltd bilan Xatlon viloyatidagi Baljiuvon\u2013Sari Xosor yo'lining 54,1 kilometrlik bo'limini qayta qurish bo'yicha qurilish shartnomasi imzoladi. Loyiha 10 ta ko'prik va 121 ta drenaj o'tkazgichini o'z ichiga oladi hamda Yevropa tiklanish va taraqqiyot bankining 49,2 million yevroga qadar bo'lgan suveren krediti hisobidan moliyalashtiriladi. Asia-Plus axborot agentligining xabariga ko'ra, 5-noyabr holatiga ko'ra, 15 ta joyda 115 nafar ishchi \u2014 ulardan 40 tasi xitoylik fuqarolar \u2014 ishtirokida dastlabki ishlar olib borilmoqda edi. YeTTB raqami umumiy loyiha moliyalashtirishini qamrab oladi; xitoylik pudratchi bilan tuzilgan muayyan shartnomaning qiymati oshkor etilmagan.<\/p>\n

Tojikiston va Xitoy, shuningdek, Murg\u02bbob\u2013Qo\u02bblma avtomobil yo'lining 90 kilometrlik bo'limi bo'yicha texnik-iqtisodiy asoslash xulosalarini tasdiqladi. Caravan Info nashrining Tojikiston Transport vazirligiga havola qilib yozishicha, qurilish 2027-yilda xitoylik grant mablag'lari hisobidan boshlanishi kutilmoqda.<\/p>\n

O'zbekiston va Turkmaniston: uchrashuvlar va memorandumlar<\/h2>\n

O'zbekiston Qurilish vaziri O'zbekistonda bir qancha yirik loyihalarni amalga oshirgan davlat muhandislik guruhi \u2014 China State Construction International Corporation rahbariyati bilan uchrashdi. Uchrashuv kelgusi loyihalar to'plamida yo'llar va quvurlar uchun loyihalar ishlab chiqishga qaratildi; muayyan tashabbus e'lon qilinmadi. O'zbekiston Savdo-sanoat palatasi delegatsiyasi Tyanjinda Xitoy xalqaro savdoni rivojlantirish kengashining mahalliy bo'limi bilan uchrashib, qishloq xo'jaligi, urug'chilik, to'qimachilik, mashinasozlik, kasbiy ta'lim hamda port va logistika faoliyatini qamrab oluvchi memorandumni yakunlashga kelishdi.<\/p>\n

Turkmanistonda Sanoat va qurilish ishlab chiqarishi vazirligi Ashgabatda o'tkazilgan sanoat va energetika konferensiyasida Xitoyning Sany International Development Ltd kompaniyasi bilan memorandum imzoladi, Energetika vazirligi vakili esa energetika sohasidagi hamkorlik bo'yicha TBEA Shenyang Transformer Group bilan alohida memorandum imzoladi. Ikkala e'lonning birortasida ham investitsiya miqdorlari yoki muddatlar ko'rsatilmadi. 6\u20137-noyabr kunlari Shanxayda bo'lib o'tgan biznes forumida Turkman hukumati bilan bog'liq Ojar Aziya kompaniyasi Sarahs, Mary va Serhetabatni bog'laydigan avtomobil yo'li hamda Afg\u02bbonistonning Turg\u02bbundi shahridagi logistika majmuasi uchun xitoylik moliyalashtirish izladi. Avtomobil yo'li 2024-yildan beri muhokama qilinib kelinmoqda; Pekin ushbu loyihalarning birortasini ham moliyalashtirishga tayyor ekanligi haqida hech qanday signal bermagan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Toshkentdagi ishchi guruh sessiyasida Qozog\u02bbiston va O\u02bbzbekiston uchun haftalik Xitoy parvozlari sonini oshirish kelishib olindi, uran, litiy, yo\u02bbllar va investitsiya fondlariga oid bitimlar esa Xitoy\u2013Markaziy Osiyo iqtisodiy integratsiyasining keng ko\u02bblamda chuqurlashayotganidan dalolat bermoqda.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":7510,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[364],"tags":[],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7509","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-world"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7509\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7510"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7509"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7509"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7509"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7509"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7509"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7509"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7509"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}