O\u02bbzbekiston barqarorlik hisoboti bo\u02bbyicha siyosiy majburiyatdan qonuniy yuklamaga o\u02bbtdi: 2025-yil oxiri va 2026-yil o\u02bbrtasi oralig\u02bbida chiqarilgan uchta alohida huquqiy hujjatga asoslangan tizim doirasida o\u02bbnlab davlatga tegishli kompaniyalar uchun aniq muddatlar kuchga kirdi.<\/p>\n
Eng keng qamrovli majburiyat 2026-yil 4-mayda imzolangan Vazirlar Mahkamasining 221-sonli qaroridan kelib chiqadi. Ushbu qaror banklar va moliya sektori tashkilotlari bundan mustasno, transformatsiya jarayonidagi 22 ta davlat korxonasini Xalqaro Barqarorlik Standartlari Kengashi tomonidan ishlab chiqilgan IFRS S1 va IFRS S2 standartlariga muvofiq yillik barqarorlik hisobotlarini e\u02bclon qilishga majbur etadi. Ushbu korxonalardan o\u02bbn oltitasi 2026-yilgi moliyaviy yilni qamrab oluvchi birinchi hisobotni tayyorlashi; qolgan oltitasi esa 2027-yil uchun hisobot taqdim etishi shart.<\/p>\n
Xuddi shu qaror davlat ustav kapitalining ellik foizidan ko'prog'iga ega bo'lgan yoki boshqa har qanday yagona aktsiyador yoki ishtirokchiga qaraganda katta ulushga ega bo'lgan kompaniyalarga ham tatbiq etiladi.<\/p>\n
Sakkizta energetika kompaniyasi va davlat aktivlarini boshqaruvchi AO UzAssets 2026-yil 16-fevralda chiqarilgan UP-22-sonli Prezident farmoni asosida yanada qattiqroq jadvalga duch kelmoqda. Harakat rejasiga ko\u02bbra, 2025-yilgi moliyaviy yil uchun ISSB standartlariga asoslangan ESG hisoboti 2026-yil davomida tayyorlanishi lozim. Farmonda nomlangan energetika kompaniyalari quyidagilar: UzbekNefteGaz, Teplovyye Elektricheskiye Stantsii, Natsionalnyye Elektricheskiye Seti Uzbekistana, Yashil Energiya, Khududgaztaminot, UzbekGidroEnergo, UzTransGaz va Regionalnyye Elektricheskiye Seti. Farmonda nashr etish sanasi ko\u02bbrsatilmagan hollarda kompaniyalar standartlarning o\u02bbz muddatlariga yoki, tegishli bo\u02bblgan hollarda, 221-sonli qarorida belgilangan muddatlarga amal qilishi ko\u02bbrsatilgan.<\/p>\n
Majburiyatlarning uchinchi qatlami O\u02bbzbek qonunchiligi ijtimoiy ahamiyatga ega tashkilotlar deb belgilagan subyektlarni qamrab oladi. 2025-yil 15-sentabrda qabul qilingan PP-282-sonli Prezident qarori ushbu tashkilotlarga 2027-yil 1-yanvardan ISSB standartlarini qo\u02bbllashni majburiy qiladi. 2026-yil oktabr holatiga ko\u02bbra, ijtimoiy ahamiyatga ega tashkilotlar reyestrida 449 ta korxona mavjud bo\u02bblib, ularga qo\u02bbyiladigan mezonlar Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Markaziy bank tomonidan birgalikda belgilangan.<\/p>\n
Iqtisodiyot va moliya vazirligi va Markaziy bank kengashining 2025-yil 27-dekabrdagi 3736-sonli qo\u02bbshma buyrug'ida ISSB talablariga muvofiq hisobotlar yillik umumiy yig\u02bbilishdan kamida ikki hafta oldin, har qanday holatda esa hisobot davri tugagan yilning 15-iyunidan kechiktirmay e\u02bclon qilinishi lozimligi belgilangan. Shu asosda, 2027-yilni qamrab oluvchi birinchi hisobotlar 2028-yil 15-iyungacha taqdim etilishi kerak.<\/p>\n
Bitta kompaniya bir nechta talabga bir vaqtning o\u02bbzida tushib qolgan taqdirda \u2014 masalan, ijtimoiy ahamiyatga ega tashkilot bo\u02bblgan holda o\u02bbzgartirilayotgan davlat korxonasi \u2014 u eng erta muddatni qo\u02bbllashi shart.<\/p>\n
221-sonli qaror shuningdek 2027-yil hisobot yilidan boshlab ixtiyoriy hisobot yo\u02bbnalishini ham joriy etadi; bu yo\u02bbnalish qimmatli qog\u02bbozlari Respublika fond birjasi Toshkentda muomalada bo\u02bblgan kamida 50 ta kompaniyaga ochiq. Ushbu kompaniyalarni tanlash mezonlari 2027-yil 1-yanvardan oldin belgilanishi lozim.<\/p>\n
IFRS S1 kompaniyaning pul oqimlariga, moliyalashtirishga kirish imkoniyatiga yoki kapital xarajatlariga oqilona ta\u02bcsir ko\u02bbrsatishi mumkin bo\u02bblgan barqarorlikka oid risklar va imkoniyatlarni oshkor qilishga doir umumiy talablarni belgilaydi. IFRS S2 esa iqlimga xos risklar va imkoniyatlarni qamrab oladi. Ikkala standart ham oshkor qilish talablarini Iqlim bilan bog\u02bbliq moliyaviy ma\u02bclumotlarni oshkor qilish bo\u02bbyicha ishchi guruh (TCFD) doirasini aks ettiruvchi to\u02bbrtta blok atrofida tashkil etadi: boshqaruv, strategiya, riskni boshqarish hamda ko\u02bbrsatkichlar va maqsadlar. Oshkor qilishlar umumiy moliyaviy hisobotning tarkibiy qismi bo\u02bblishi va xuddi shu hisobot davri uchun u bilan bir vaqtda e\u02bclon qilinishi shart. Kompaniyalarga shuningdek muhim risklar va tarmoqqa xos ko\u02bbrsatkichlarni aniqlashda SASB sanoat standartlaridan foydalanish tavsiya etiladi.<\/p>\n
ISSB standartlari birinchi marta hisobot taqdim etayotganlar uchun o\u02bbtish davri qoidalarini o\u02bbz ichiga oladi. Dastlabki yilda kompaniya oshkor qilishlarni faqat iqlimga oid ma\u02bclumotlar bilan cheklashi, oldingi davr bilan qiyosiy ma\u02bclumotlarni kiritmasligi, GHG Protokolidan farq qilsa ham mavjud issiqxona gazlari hisoblash metodologiyasini saqlab qolishi va 3-doira emissiyalarini oshkor qilishdan bosh tortishi mumkin. Barqarorlik hisoboti moliyaviy hisobotdan keyin ham e\u02bclon qilinishi mumkin \u2014 yarim yillik hisobot bilan birga yoki, yarim yillik hisobot mavjud bo\u02bblmagan taqdirda, moliya yili tugaganidan keyin to\u02bbqqiz oy ichida \u2014 bu milliy talablarga zid kelmasligi sharti bilan.<\/p>\n
Biroq o\u02bbtish davri yengilliklarining o\u02bbzi asosiy ma\u02bclumot to\u02bbplash vazifasini kechiktirmaydi. Eng erta muddatlarga tushib qolgan kompaniyalar IFRS S1 va IFRS S2 talablariga to\u02bbliq muvofiqlik to\u02bbg\u02bbrisida shartli bo\u02bblmagan bayonot bera olishidan avval emissiya ko\u02bbrsatkichlarini yig\u02bbishi, iqlim risklari va imkoniyatlarini hujjatlashtirishi hamda mustaqil tasdiqni qo\u02bbllab-quvvatlashga qodir ichki nazorat tizimini shakllantirishi zarur.<\/p>\n
O'zbekistonning bu qadami uni IFRS Barqarorlik Oshkorligi Standartlarini qabul qilgan yoki qabul qilish yo'lida bo'lgan 45 dan ortiq yurisdiktsiya qatoriga qo'shdi. IFRS Jamg'armasi ta'kidlashicha, ushbu guruh birgalikda jahon YaIMining taxminan 60 foizini va global issiqxona gazi chiqindilarining ham shunga yaqin ulushini tashkil etadi. Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2026 yil aprel oyida imzolangan shartnoma orqali mamlakatning Jamg'arma bilan munosabatlarini rasmiylashtirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezident farmoni, vazirlar mahkamasi qarori va moliya vazirligi buyrug’i birgalikda energetika gigantlari, davlat korxonalari va deyarli 450 ta ijtimoiy ahamiyatga ega tashkilotni qamrab oluvchi bosqichma-bosqich majburiy oshkoralik tizimini yaratdi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7523,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[360],"tags":[],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-business"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7522\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7523"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7522"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7522"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7522"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7522"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7522"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7522"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7522"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}