{"id":7748,"date":"2026-11-15T06:03:15","date_gmt":"2026-11-15T06:03:15","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/uzbekistans-first-agricultural-census-finds-nearly-1-million-hidden-hectares-and-2-3-million-fewer-cattle\/"},"modified":"2026-11-15T06:03:15","modified_gmt":"2026-11-15T06:03:15","slug":"uzbekistans-first-agricultural-census-finds-nearly-1-million-hidden-hectares-and-2-3-million-fewer-cattle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/uzbekistans-first-agricultural-census-finds-nearly-1-million-hidden-hectares-and-2-3-million-fewer-cattle\/","title":{"rendered":"O&#8217;zbekistonning Birinchi Qishloq Xo&#8217;jaligi Ro&#8217;yxatga Olishi Deyarli 1 Million Yashirin Gektarni va 2,3 Million Kam Qoramolni Aniqladi"},"content":{"rendered":"<p>O&#039;zbekistonning birinchi keng qamrovli qishloq xo&#039;jaligi ro&#039;yxatga olishi 2026 yil 15 yanvardan 28 fevralga qadar aholi ro&#039;yxatga olishi bilan bir vaqtda o&#039;tkazildi va mamlakat rasmiy qishloq xo&#039;jaligi statistikasidagi keng ko&#039;lamli bo&#039;shliqlarni fosh etdi \u2014 davlat hisobotlarida hech qachon aks etmagan deyarli bir million gektar yer aniqlanib, ro&#039;yxatga olingan qoramol podasidan 2,3 million bosh kamaytirildi. Milliy statistika qo&#039;mitasi yakuniy natijalarni 13 noyabr kuni matbuot anjumanida taqdim etdi.<\/p>\n<p>Ro&#039;yxatga olish natijasida milliy qishloq xo&#039;jaligi yer kadastr reyestriga 985 400 gektar qo&#039;shildi, shundan 789 600 gektari haydaladigan ekin yeri sifatida tasniflangan. Qo&#039;mita amaldorlari tushuntirganidek, avvalgi statistik tadqiqotlar faqat kadastr hujjatlarida rasman qishloq xo&#039;jaligi maqsadida belgilangan yerlarni hisobga olgan. Ro&#039;yxatga olish esa, aksincha, rasmiy tasnifidan qat&#039;i nazar, faol ekilgan yoki o&#039;simlik qoplagan yerlarni \u2014 jumladan, sanoat korxonalari va ijtimoiy muassasalarga tegishli, bog&#039;lar yoki ekinlar qayd etilmagan holda o&#039;sib yotgan uchastkalarni ham qamrab oldi. Qo&#039;mita bo&#039;lim boshlig&#039;i Jahongir Kambarov shunday dedi: O&#039;zbekosmos agentligi tomonidan taqdim etilgan sun&#039;iy yo&#039;ldosh tasvirlari deyarli ikki yil davomida kadastr ma&#039;lumotlari bilan solishtirilib tekshirildi; so&#039;ngra dala guruhlari aniqlangan uchastkalarni borib ko&#039;rdi, ulardan foydalanuvchilarni tasdiqladi va ma&#039;lumotlarni statistik reyestrga kiritdi.<\/p>\n<h2>Issiqxonalar Taxmin Qilinganidan Deyarli Uch Baravar Katta<\/h2>\n<p>Eng katta nisbiy tuzatish issiqxona dehqonchiligiga tegishli bo&#039;ldi. Ro&#039;yxatga olishdan oldin umumiy issiqxona maydoni 8 000 gektar deb baholangan edi. Tasdiqlangan ko&#039;rsatkich esa 22 100 gektarni tashkil etadi \u2014 bu deyarli 2,8 baravar ko&#039;p. Ushbu maydonning 15 300 gektari, ya&#039;ni 69,2 foizi yirik agrosanoat kompaniyalari yoki ro&#039;yxatdan o&#039;tgan fermer xo&#039;jaliklariga emas, balki mayda va shaxsiy xo&#039;jaliklarga tegishli. Qo&#039;mita bu tafovut himoyalangan bog&#039;dorchilik sohasida mayda xususiy operatorlarning ustunligini aks ettiradi, dedi; bu segment avval muntazam statistik hisobga olishdan ko&#039;p hollarda chetda qolgan edi.<\/p>\n<p>Bog&#039;lar va uzumzorlar ham kam hisobga olingan edi. Ilgari e&#039;lon qilingan 516 300 gektar ko&#039;rsatkich 613 000 gektarga ko&#039;tarildi \u2014 bu 96 700 gektar yoki 18,7 foizlik farqni anglatadi. Mevali bog&#039;lar hozirda 456 700 gektarni, uzumzorlar esa 156 300 gektarni tashkil etadi. Fermer xo&#039;jaliklari bog&#039; maydonining 42,6 foizini va uzumzorlarning 49,9 foizini egallaydi; mayda va shaxsiy xo&#039;jaliklar esa mos ravishda 30,8 foiz va 34,9 foizni tashkil etadi.<\/p>\n<p>Bir qator alohida ekinlar bo&#039;yicha tuzatishlar yanada keskin bo&#039;ldi. Malina ekiladigan maydon 119 gektardan 3 281 gektarga qayta ko&#039;rib chiqildi \u2014 bu 27,6 baravarlik o&#039;sish. Gulkaram o&#039;n bir baravarga \u2014 471 dan 5 189 gektarga; dorivor o&#039;simliklar deyarli besh baravarga \u2014 5 096 dan 24 802 gektarga; qulupnay esa uch baravar ko&#039;proqqa \u2014 1 778 dan 5 436 gektarga oshdi. Bir qator ekinlar rasmiy statistikada birinchi marta qayd etildi: kavraq \u2014 12 675 gektar, brokkoli \u2014 6 060 gektar, qizilmiya \u2014 5 289 gektar, lavanda \u2014 2 994 gektar va ko&#039;k smorodina \u2014 490 gektar. Sitrus mevalar \u2014 limon, apelsin va mandarin \u2014 birinchi marta alohida holda 201 gektar sifatida ro&#039;yxatga olindi.<\/p>\n<p>Qo&#039;mita bu tuzatishlar ekinlar bir kechada ko&#039;payib ketganini anglatmasligini aniq ta&#039;kidladi. Rais o&#039;rinbosari Zohidjon Ziyayev matbuot anjumanida ro&#039;yxatga olish milliy statistika tizimini isloh qilish doirasidagi eng yirik yagona tadbirni ifodalashini va yangi ko&#039;rsatkichlar 2025 hamda 2026 yillar orasidagi ishlab chiqarishdagi haqiqiy o&#039;zgarishlarni emas, balki qamrovning yaxshilanishini aks ettirishini aytdi.<\/p>\n<h2>Qoramol Soni Kamaydi; Baliq Mahsuloti Ikki Baravar Ko&#039;pdan Oshdi<\/h2>\n<p>Chorvachilik ma&#039;lumotlari teskari yo&#039;nalishda o&#039;zgardi. 2026 yil 15 yanvar holatiga ko&#039;ra, ro&#039;yxatga olingan qoramol soni 12,24 million boshni tashkil etdi \u2014 bu avvalgi statistik bahomadan 2,3 million bosh kam. Ushbu hayvonlarning 10,65 million boshi, ya&#039;ni 87,1 foizi mayda va shaxsiy xo&#039;jaliklarda saqlanadi; yuridik shaxslar esa atigi 12,9 foizni tashkil etadi. Sut beradigan sigirlar soni taxminan 4,22 million boshni tashkil etib, ularning 3,6 millioni jismoniy shaxslarga, 622 300 tasi esa yuridik shaxslarga tegishli. Qo&#039;y va echkilarning umumiy soni 23,09 million boshni tashkil etadi \u2014 taxminan 20,29 million qo&#039;y va 2,8 million echki \u2014 ularning 71,3 foizi shaxsiy xo&#039;jaliklarda. Parranda chorvachiligida esa aksincha, tijorat sektori ustunlik qiladi: 120,9 million qushning 61,7 foizi yuridik shaxslar tomonidan saqlanadi.<\/p>\n<p>Qoramol sonining pastga qarab tuzatilishi bevosita ishlab chiqarish baholariga ta&#039;sir ko&#039;rsatdi. 2025 yil uchun mol go&#039;shti ishlab chiqarish ilgari e&#039;lon qilingan ko&#039;rsatkichlarga nisbatan 13,1 foizga, sut ishlab chiqarish esa 19,2 foizga pastga qarab tuzatildi. Qo&#039;mita bu tuzatishlar yil davomida haqiqiy ishlab chiqarishning kamayganini emas, balki avvalgi ortiqcha baholarning to&#039;g&#039;rilanishini ifodalashini ta&#039;kidladi.<\/p>\n<p>Baliqchilik ma&#039;lumotlari keskin yuqoriga ko&#039;tarildi. Akvakultura uchun foydalaniladigan suv havzalari 652 800 gektarni egallaydi \u2014 bu ilgari qayd etilganidan 15 foiz ko&#039;p bo&#039;lib, ularning 647 600 gektari yuridik shaxslar tomonidan boshqariladi. Yangilangan ko&#039;l va hovuz ma&#039;lumotlari asosida 2025 yil uchun taxminiy baliq tutish hajmi ikki baravar ko&#039;pdan oshib, 205 500 tonnadan 446 500 tonnaga ko&#039;tarildi.<\/p>\n<h2>Ekin Mahsuloti Yuqoriga Tuzatildi, Don va Sanoat Ekinlari Ustunlik Qilmoqda<\/h2>\n<p>Keng qamrovli yer qayta ko&#039;rib chiqilishi 2025 yil uchun qishloq xo&#039;jaligi mahsuloti ishlab chiqarishning taxminiy qiymatini 243 trillion so&#039;mdan 290,6 trillion so&#039;mga \u2014 ya&#039;ni 47,6 trillion so&#039;m yoki 19,6 foizga \u2014 oshirdi. Don ishlab chiqarish 8,6 foizga ko&#039;tarilib 11 million tonnaga; sabzavotlar 5,2 foizga ko&#039;tarilib 14,4 million tonnaga; qovun-tarvuzlar 28,2 foizga ko&#039;tarilib 4,2 million tonnaga; meva va rezavorlar 18,5 foizga ko&#039;tarilib 4,1 million tonnaga; uzum esa 14,5 foizga ko&#039;tarilib 2,3 million tonnaga qayta baholandi.<\/p>\n<p>Yillik ekin maydonlari jami 4,21 million gektarni tashkil etadi, shundan 55,1 foizi ro&#039;yxatdan o&#039;tgan fermer xo&#039;jaliklari, 18,7 foizi esa kichik va shaxsiy tomchilik xo&#039;jaliklari tomonidan ishlov beriladi. Don va dukkakli ekinlar 1,997 million gektar, ya&#039;ni yillik ekin maydonlarining 47,4 foizini egallaydi; paxta kabi sanoat ekinlari esa qo&#039;shimcha ravishda 1,013 million gektar yoki 24 foizni tashkil etadi. Bu ikki toifa birgalikda barcha yillik ekin maydonlarining 71,4 foizini qamrab oladi. Sabzavotlar va kartoshka, aksincha, asosan kichik xo&#039;jaliklar faoliyati hisoblanadi: shaxsiy xo&#039;jaliklar sabzavot ostidagi 340 500 gektarning taxminan 72 foiziga va kartoshka ostidagi 133 100 gektarning taxminan 83 foiziga ishlov beradi.<\/p>\n<p>Ro&#039;yxatga olish shuningdek sug&#039;orish usullari va xo&#039;jalik rahbarlari bo&#039;yicha birinchi tizimli ma&#039;lumotlarni ham berdi. Yuridik shaxs sifatida ro&#039;yxatdan o&#039;tgan fermer xo&#039;jaliklarida an&#039;anaviy sirt sug&#039;orish ustuvorlik qiladi: 108 600 ta birlik shu usuldan foydalanadi, tomchilatib sug&#039;orishdan foydalanuvchilar 5 100 ta, moslashuvchan quvur tizimlaridan foydalanuvchilar esa 4 100 tani tashkil etadi. Qo&#039;mita ushbu raqamlar sug&#039;oriladigan maydonni emas, balki faoliyat yurituvchi birliklarni hisobga olishini ta&#039;kidladi; shuning uchun ulardan suv tejovchi texnologiyalar ostidagi yer ulushini bevosita hisoblashda foydalanib bo&#039;lmaydi.<\/p>\n<p>Ro&#039;yxatdan o&#039;tgan 93 100 fermer xo&#039;jaligi rahbaridan 82 200 nafari erkaklar, 10 900 nafari esa ayollar \u2014 ayollar ulushi 11,7 foizni tashkil etadi. Statistikada qayd etilgan jami 160 500 qishloq xo&#039;jaligi tashkiloti rahbarlari orasida ayollar 17,8 foizni tashkil etadi. Rahbarlar orasida eng katta yosh guruhi \u2014 35 dan 44 yoshgacha bo&#039;lganlar \u2014 55 300 kishini tashkil etadi. 2025 yilda yuridik shaxslardagi qishloq xo&#039;jaligi ishchi kuchi jami 629 300 doimiy xodimdan iborat bo&#039;lib, ularning 72 foizi erkaklar; bundan tashqari, ro&#039;yxatga olish davomida 400 000 nafar mavsumiy ishchi aniqlandi.<\/p>\n<p>Qo&#039;mita viloyat va tumanlar kesimida batafsil natijalar 2027 yil 1 iyulgacha bosqichma-bosqich e&#039;lon qilinishda davom etishini, ayrim bo&#039;limlar esa allaqachon belgilangan muddatdan oldin chop etilganini ma&#039;lum qildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O&#8217;zbekistonning birinchi qishloq xo&#8217;jaligi ro&#8217;yxatga olishi yer kadastr\u0438\u0433\u0430 deyarli bir million qayd etilmagan gektarni qo&#8217;shdi, issiqxona maydonini taxminiydan deyarli uch baravar katta ekanini aniqladi va rasmiy qoramol sonini 2,3 million boshga kamaytirdi \u2014 bu esa 2025 yilgi ekin va chorvachilik mahsulotlari ko&#8217;rsatkichlarini tubdan qayta ko&#8217;rib chiqishni talab etmoqda.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":7749,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[1078,653,1077,1076,1079,545],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7748","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-governance-reform","tag-livestock","tag-national-statistics-committee","tag-crop-production","tag-agricultural-census","tag-statistics-reform","tag-land-use"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7748","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7748"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7748\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7748"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7748"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7748"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7748"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7748"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7748"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7748"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}