{"id":7861,"date":"2026-11-17T05:42:24","date_gmt":"2026-11-17T05:42:24","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/imf-and-uzbekistans-finance-ministry-flag-falling-tax-to-gdp-ratio-and-moratorium-risks\/"},"modified":"2026-11-17T05:42:24","modified_gmt":"2026-11-17T05:42:24","slug":"imf-and-uzbekistans-finance-ministry-flag-falling-tax-to-gdp-ratio-and-moratorium-risks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/imf-and-uzbekistans-finance-ministry-flag-falling-tax-to-gdp-ratio-and-moratorium-risks\/","title":{"rendered":"XVF va O&#8217;zbekiston Moliya vazirligi YaIMga nisbatan soliq ulushining pasayishi va moratoriy xavflarini qayd etdi"},"content":{"rendered":"<p>O&#039;zbekistonda yalpi ichki mahsulotga nisbatan soliq daromadlari ulushi pasayib bormoqda, hukumat va Xalqaro valyuta fondi esa buning sababini hali aniqlamagan \u2014 har ikki tomon tarkibiy muammolar chuqurlashishidan oldin ushbu bo&#039;shliq bartaraf etilishi kerakligini ta&#039;kidlamoqda.<\/p>\n<p>Bu ogohlantirish O&#039;zbekiston Markaziy bankida bo&#039;lib o&#039;tgan XVFning Kavkaz va Markaziy Osiyo bo&#039;yicha mintaqaviy iqtisodiy istiqbollar taqdimotida yangradi. XVFning mamlakatdagi doimiy vakili Koba Gvenetadze fond ushbu pasayish tendentsiyasini mustaqil ravishda kuzatganini tasdiqladi. &quot;Buning ortida ba&#039;zi tarkibiy muammolar yotishi mumkin, biroq sababini tushunib olishimiz kerak&quot;, \u2014 dedi u.<\/p>\n<p>Moliya va iqtisodiyot vazirligi Soliq va bojxona siyosati departamentida bo&#039;lim boshlig&#039;i Ulmas Juraev pasayishni tan olib, vazirlik allaqachon XVFdan texnik yordam so&#039;raganini ma&#039;lum qildi. Fondning yaqinlashib kelayotgan IV modda bo&#039;yicha konsultatsiya missiyasi doirasida masala kengroq muhokama qilinishi kutilmoqda.<\/p>\n<h2>Byudjetga Zarar Keltirishi Mumkin Bo\u02bblgan M\u043e\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u0438\u0439<\/h2>\n<p>Juraev ochiqchasiga qayd etgan omillardan biri \u2014 soliq tekshiruvlariga joriy moratoriydir. Uning aytishicha, uch yildan beri amalda bo\u02bblgan ushbu cheklovlar byudjet daromadlarida bevosita yo&#039;qotishlarga olib kelishi mumkin. Vazirlik moratoriy muddatini inobatga olgan holda soliq audit tizimini modernizatsiya qilish masalasini XVF bilan maxsus muhokama qilishni rejalashtirmoqda \u2014 maqsad muzlatishni shunchaki bekor qilmasdan, muvofiqlik bosimini tiklashga imkon beruvchi mexanizmni ishlab chiqishdir.<\/p>\n<p>Juraev aytishicha, soliq ma&#039;muriyatchiligi strategiyasi allaqachon qabul qilingan va uning amalga oshirilishi vaqt o\u02bbtishi bilan norasmiy iqtisodiyotni qisqartirishga yordam berishi kerak. Biroq moratoriy ushbu yo\u02bbnalishni murakkablashtirmoqda: dala tekshiruvlarisiz Soliq kodeksini ijro etish cheklangan bo\u02bblib qolmoqda, strategiya esa kengroq maqsadlarni belgilab qo\u02bbygan.<\/p>\n<h2>Oltin Narxlari Asosiy Muammoni Yashirmoqda<\/h2>\n<p>Gvenetadze soliq daromadlarining pasayishi oltin narxlarining yuqori bo\u02bblgan davriga to\u02bbg\u02bbri kelganini qayd etdi \u2014 bu narxlar umumiy byudjet daromadlarini qo\u02bbllab-quvvatlamoqda va tarkibiy kamomadning haqiqiy ko\u02bblamini yashirishi mumkin. U buni hoziroq harakat qilish uchun sabab sifatida izohladi. &quot;Quyosh charaqlab turgan paytda tomni tuzatish kerak&quot;, \u2014 dedi u.<\/p>\n<p>XVF vakili shuningdek soliq xarajatlari \u2014 hukumat imtiyozlar, yengilliklar va boshqa chegirmalar orqali voz kechadigan daromadlar \u2014 bo\u02bbyicha shaffoflikni ta&#039;minlash zarurligini alohida ta&#039;kidladi. &quot;Soliq xarajatlarini hujjatlashtirish, ularning mohiyatini tushunish va aks ettirish juda muhim, chunki bu qancha daromad yo&#039;qotilayotganini va ushbu yo&#039;qotishlar qanchalik katta ekanligini ko\u02bbrsatadi&quot;, \u2014 dedi Gvenetadze.<\/p>\n<p>Ijro etish jihatidan XVF dala soliq tekshiruvlarini kuchaytirish va soliq organlarining Soliq kodeksini qo\u02bbllash vakolatlarini kengaytirishni tavsiya etadi, shu bilan birga audit tizimini qayta ko\u02bbrib chiqishda soliq to\u02bblovchilar huquqlari qat\u02bciy himoya qilinishi kerakligini ta\u02bckidlaydi.<\/p>\n<p>Juraev aytishicha, vazirlik o\u02bbrta muddatli daromad strategiyasini qabul qilishni zaruriy keyingi qadam sifatida ko\u02bbrmoqda \u2014 bu soliq-YaIM nisbati bo\u02bbyicha maqsadlarni belgilaydigan va ularga erishish uchun zarur islohotlarni mustahkamlaydigan ko\u02bbp yillik mexanizm bo\u02bbladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XVF va O&#8217;zbekiston Moliya vazirligi mamlakatdagi soliq-YaIM nisbatining pasayishini ochiq tan oldi; amaldorlar uch yillik soliq tekshiruvlari moratoriysi byudjetga zarar yetkazayotgan bo&#8217;lishi mumkinligini va oltin narxlarining yuqori darajasi haqiqiy taqchillik ko&#8217;lamini yashirayotganini ogohlantirishdi.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":7862,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[270,971,1110,1109,1108,882],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7861","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-analysis-explainers","tag-fiscal-policy","tag-uzbekistan-economy","tag-tax-revenue","tag-tax-moratorium","tag-imf","tag-gdp"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7861","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7861\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7862"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7861"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7861"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7861"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7861"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7861"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7861"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7861"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}