{"id":7901,"date":"2026-11-18T00:32:30","date_gmt":"2026-11-18T00:32:30","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/imf-tells-uzbekistan-pension-reform-is-stalled-at-starting-line\/"},"modified":"2026-11-18T00:32:30","modified_gmt":"2026-11-18T00:32:30","slug":"imf-tells-uzbekistan-pension-reform-is-stalled-at-starting-line","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/imf-tells-uzbekistan-pension-reform-is-stalled-at-starting-line\/","title":{"rendered":"IMF O\u02bbzbekistonga pensiya islohotining hali boshlanish nuqtasida qolib ketganini aytdi"},"content":{"rendered":"<p>Xalqaro valyuta fondi O\u02bbzbekistonga uning pensiya islohoti qog\u02bbozda yaxshi hujjatlashtirilgan bo\u02bblsa-da, tayyorgarlik bosqichidan deyarli nariga o\u02bbtmaganini ma&#039;lum qildi \u2014 va uni tezlashtirish nafaqat nafaqaxo\u02bbrlar, balki mamlakatning butun moliyaviy sektori salomatligi uchun ham muhim ekanini ta&#039;kidladi.<\/p>\n<p>Bu baho O\u02bbzbekiston Markaziy bankida o\u02bbtkazilgan IMFning mintaqaviy iqtisodiy istiqboliga oid taqdimotda bildirildi. Unda Fondning mamlakatimizdagi doimiy vakili Koba Gvenetadze pensiya islohotini hali oldinda turgan eng muhim tarkibiy vazifalardan biri sifatida ta&#039;rifladi. Uning so&#039;zlariga ko&#039;ra, tayyorgarlik hujjatlari tuzilgan, biroq tizimning mazmunli o\u02bbzgarishi hali boshlanmagan.<\/p>\n<h2>To&#039;lovga qodir bo&#039;lish va yetarlilik o&#039;rtasidagi ziddiyat<\/h2>\n<p>IMF ning asosiy tashvishi qariyayotgan iqtisodiyotlar uchun tanish bir muammo: pensiya tizimini moliyaviy jihatdan to&#039;lovga qodir saqlash va shu bilan birga unga tayanuvchilar uchun to&#039;lovlarning mazmunli bo&#039;lib qolishini ta&#039;minlash. Jamg&#039;arma mutaxassislari ilgari O\u02bbzbekistonga aktuarlik tahlili o\u02bbtkazishni tavsiya qilgan edi \u2014 bu turdagi uzoq muddatli modellashtirish aholi qarishi va ishchi-hissadorlarning nafaqaxo\u02bbrlarga nisbati o\u02bbzgarishi bilan tizim kelajakdagi pensionerlarga o\u02bbz majburiyatlarini bajara olish-olmasligini sinab ko\u02bbradi.<\/p>\n<p>Demografik bosim islohotga shoshilinchlik baxsh etadi. Ishonchli aktuarlik bazasisiz siyosatchilar tizimni kelgusi o\u02bbn yillar davomida barqaror saqlash uchun badal stavkalari, pensiya yoshlari yoki nafaqa miqdorlarini ishonchli tarzda muvozanatlashtirolmaydi.<\/p>\n<h2>Uzoq muddatli investitsiyalar uchun yo\u02bbqolgan dvigatel<\/h2>\n<p>Gvenetadze pensiya islohotini nafaqat ijtimoiy siyosat, balki moliya bozori masalasi sifatida ham talqin etdi. Moliyalashtirilgan pensiya tizimlari \u2014 bunda badall\u0430\u0440 darhol to\u02bblab berilmasdan, investitsiya qilinadi \u2014 davlat va korporativ obligatsiyalarni sotib olish orqali ham uzoq muddatli ichki kapitalning muhim manbaiga aylanishi mumkin. Bunday institutsional investor bazasi bugungi kunda O\u02bbzbekistonda asosan mavjud emas.<\/p>\n<p>IMF ta&#039;kidlaganidek, ushbu salohiyatni amalga oshirish uchun hali yetarli darajada rivojlanmagan ikkita narsa zarur: faoliyat ko\u02bbrsatuvchi kapital bozori va to\u02bbplangan pensiya jamg\u02bbarmalarini boshqarish uchun aniq, ijro etilishi mumkin bo\u02bblgan qoidalar. Ushbu poydevor bo\u02bblmasa, moliyalashtirilgan modelga o\u02bbtish jamg\u02bbaruvchilarni xavf ostida qoldirishi va bozor yutuqlarining amalga oshmay qolishiga olib kelishi mumkin.<\/p>\n<p>Pensiyadan tashqari, IMF vakillari mehnat bozorlari, ta\u02bclim, energetika, raqamlashtirish va sun&#039;iy intellektni ham keyingi islohot ustuvorliklari sifatida belgilab, butun jarayon davomida makroiqtisodiy barqarorlik saqlanishi zarurligini ta\u02bckidladi. Alohida holda, O\u02bbzbekiston o\u02bbz fuqarolarining xorijda to\u02bbplagan ish tajribasini vatandagi pensiya huquqlarini hisoblashda hisobga olish bo\u02bbyicha tan olinishga intilishini bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>IMFning Toshkentdagi doimiy vakili O\u02bbzbekistondagi pensiya islohoti hujjatlari tayyor ekanini, ammo haqiqiy o\u02bbzgarishlar endigina boshlanganini aytdi va tizimni barqaror qilish uchun aktuarlik tahlili hamda kapital bozorini rivojlantirish zarurligini ogohlantirib o\u02bbtdi.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":7902,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[1118,843,1117,1116,748,1108],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-governance-reform","tag-social-policy","tag-capital-markets","tag-koba-gvenetadze","tag-financial-sector","tag-pension-reform","tag-imf"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7901\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7901"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7901"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7901"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7901"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7901"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7901"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7901"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}