{"id":7964,"date":"2026-11-19T01:21:26","date_gmt":"2026-11-19T01:21:26","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/uzbekistans-central-bank-sets-2027-de-dollarisation-drive-as-state-banks-hold-61-of-assets\/"},"modified":"2026-11-19T01:21:26","modified_gmt":"2026-11-19T01:21:26","slug":"uzbekistans-central-bank-sets-2027-de-dollarisation-drive-as-state-banks-hold-61-of-assets","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/uzbekistans-central-bank-sets-2027-de-dollarisation-drive-as-state-banks-hold-61-of-assets\/","title":{"rendered":"O\u02bbzbekiston Markaziy Banki 2027 yilgi De-Dollarizatsiya Dasturini Belgiladi: Davlat Banklari Aktivlarning 61 Foizini Nazorat Qilmoqda"},"content":{"rendered":"<p>Markaziy Bank raisi Timur Ishmetov iqtisodiyotning xorijiy valyutalarga bog\u02bbliqligini kamaytirish vazifasini 2027 yil uchun o\u02bbz muassasasining asosiy ustuvorliklaridan biri sifatida belgiladi va inflyatsiyani nazorat qilishning qat\u02bciyroq maqsadlarini davlat banklarini xususiylashtirish jarayonini tezlashtirish bilan birlashtiradigan dasturni taqdim etdi \u2014 bu sektor hali ham mamlakatning bank aktivlarining deyarli uchdan ikki qismini nazorat qilmoqda.<\/p>\n<p>Ishmetov ushbu dasturni Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida 13-noyabr kuni bo\u02bblib o\u02bbtgan yig\u02bbilishda bayon etdi; mazkur yig\u02bbilishda 2027 yilgi davlat byudjeti loyihasi, makroiqtisodiy prognozlar va iqtisodiy siyosat ustuvorliklari ko\u02bbrib chiqildi. Keyinchalik &quot;O\u02bbzbekiston 24&quot; televideniyesida so\u02bbzlagan Ishmetov 2027 yilni &quot;mamlakatning uzoq muddatli iqtisodiy maqsadlariga erishishda muhim bosqich&quot; sifatida tavsiflab, barqaror narxlar, samaraliroq pul-kredit siyosati va bank sektorini isloh qilishni davom ettirishni talab etishini ta\u02bckidladi.<\/p>\n<h2>Dollarizatsiya Muammosi<\/h2>\n<p>Ishmetov ko\u02bbrsatib o\u02bbtgan asosiy muammo aniq: so\u02bbm qadrsizlanganda, milliy valyutada daromad oladigan, ammo dollar yoki boshqa xorijiy valyutalarda qarz olgan qarz oluvchilar so\u02bbm hisobida ancha yuqori to\u02bblov xarajatlariga duch keladi. &quot;Milliy valyutaga ishonchni mustahkamlab, so\u02bbmdagi qarz olish va kreditlashni kengaytirishimiz, shuningdek, so\u02bbmda ifodalangan aholi depozitlari va kreditlari ulushini oshirishimiz kerak&quot;, \u2014 dedi u.<\/p>\n<p>2026-yil 1-oktabr holatiga ko\u02bbra Markaziy Bank ma\u02bclumotlari vazifaning qanchalik katta ekanligini ko\u02bbrsatmoqda. Tijorat banklarining jami 659,1 trillion so\u02bbmlik kredit portfelining 252,3 trillion so\u02bbmi \u2014 38,3 foizi \u2014 xorijiy valyutalarda ifodalangan. Ushbu ulush o\u02bbtgan yil davomida atigi bir foiz punktga kamaydi, va bu ham faqat umumiy portfel kengaygani tufayli yuz berdi: xorijiy valyutadagi kreditlarning so\u02bbmdagi haqiqiy qiymati 228,7 trillion so\u02bbmdan 252,3 trillion so\u02bbmga, ya\u02bcni 10,3 foizga oshdi. Boshqacha aytganda, xorijiy valyutadagi kreditlar hajmi nisbiy ulushi biroz pasaygan bo\u02bblsa-da, mutlaq qiymatda o\u02bbsishda davom etdi.<\/p>\n<p>Depozitlar bo&#039;yicha ilgarilanish tezroq kechmoqda. 1-oktabr holatiga ko&#039;ra, jami 501 trillion so&#039;mlik depozitlarning 93,1 trillion so&#039;mini xorijiy valyutadagi depozitlar tashkil etdi, bu umumiy hajmning 18,6 foiziga to&#039;g&#039;ri keladi \u2014 yil davomida 3,9 foiz punktga kamaydi, biroq mutlaq qiymat 83,7 trillion so&#039;mdan oshib ketdi.<\/p>\n<h2>Yangi bozor vositalari va inflyatsiya shipligi<\/h2>\n<p>Pul-kredit siyosatini samaraliroq qilish maqsadida Markaziy bank likvidlikni boshqarish imkoniyatlarini kengaytirish va ichki moliya bozorlarini rivojlantirishni rejalashtirmoqda. Ishmetov regulyator valyuta va banklararo bozorlarda yangi vositalar joriy etishini aytdi. Bankning 2027\u20132029 yillarga mo&#039;ljallangan pul-kredit siyosati ko&#039;rsatmalarining loyihasi foiz stavkasi koridorini qayta ko&#039;rib chiqishni va UZONIA stavkasining pul bozori uchun orientir sifatidagi rolini kuchaytirish, shuningdek foiz stavkasi va valyuta risklarini xejirlash vositalarini joriy etishni ham nazarda tutmoqda.<\/p>\n<p>Markaziy bank bundan tashqari hosilaviy moliyaviy vositalar bozorini rivojlantirishni mo&#039;ljallamoqda; bu esa tadbirkorlar va moliya institutlariga valyuta hamda foiz stavkalarining noqulay o&#039;zgarishlaridan himoyalanish imkonini beradi \u2014 hozirda O&#039;zbekistonda bu bozor yetarlicha rivojlanmagan.<\/p>\n<p>Inflyatsiya bo&#039;yicha regulyatorga 2027 yilda narxlar o&#039;sishini 6 foizdan oshirmaslik, keyinchalik esa uni 5 foizga tushirish vazifasi qo&#039;yildi. Bankning o&#039;z bazaviy stsenariysi inflyatsiyaning 2027 yilning ikkinchi yarmida 5 foizlik maqsadli ko&#039;rsatkichga yetishini prognoz qilmoqda.<\/p>\n<h2>Davlat banklarining ustunligi va xususiylashtirish zarurati<\/h2>\n<p>Ishmetov bank mulkchiligidagi tarkibiy muammo haqida ham ochiqchasiga gapirdi. 2026 yil 1-oktabr holatiga ko&#039;ra, davlat ishtirokidagi banklar bank tizimining umumiy aktivlarining 60,8 foizini \u2014 1,045 kvadrillion so&#039;mdan 634,9 trillion so&#039;mni nazorat qildi. Ularning umumiy kredit portfelidagi ulushi 64,6 foizni (659,1 trillion so&#039;mdan 425,8 trillion so&#039;mni), bank kapitalidagi ulushi 57,8 foizni (152,9 trillion so&#039;mdan 88,3 trillion so&#039;mni), depozitlardagi ulushi esa 50,2 foizni (501 trillion so&#039;mdan 251,5 trillion so&#039;mni) tashkil etdi.<\/p>\n<p>&quot;Davlat banklarini transformatsiya qilishni tezlashtirish va ayrim banklarni xususiylashtirish&quot; Ishmetov tomonidan belgilangan ikkinchi asosiy vazifa bo&#039;ldi. &quot;Bu kelgusi 10 yil ichida iqtisodiy o&#039;sishni yangi bosqichga olib chiqish va iqtisodiyot sifatini yaxshilash uchun zarur&quot;, dedi u, bank tizimini modernizatsiya qilishni iqtisodiyotning yangi rivojlanish bosqichiga o&#039;tishi uchun zaruriy shart sifatida ta&#039;rifladi. Yig&#039;ilish yakunlari bo&#039;yicha rasmiy bayonotda soha ko&#039;proq xususiy kapital jalb etishi, kreditlash resurslarini oshirishi va investitsiya loyihalarini moliyalashtirishni yaxshilashi kerakligi qayd etildi.<\/p>\n<p>Xususiylashtirish allaqachon boshlangan, biroq raqamlar davlat nazoratidagi muassasalarning barcha asosiy ko&#039;rsatkichlar bo&#039;yicha ustunligini saqlab qolayotganini tasdiqlaydi. Siyosiy maqsad va mavjud mulkchilik tuzilmasi o&#039;rtasidagi tafovut Markaziy bank va hukumat 2027 yilga kirishda duch keladigan islohotlar sinovini belgilab bermoqda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Markaziy Bank raisi Timur Ishmetov 2027 yilga mo\u02bbljallangan dasturni taqdim etdi: xorijiy valyutadagi kreditlashni qisqartirish, yangi xedjlash vositalarini joriy etish va davlat banklarini xususiylashtirish jarayonini tezlashtirish \u2014 davlat nazoratidagi banklar esa hali ham umumiy bank aktivlarining 61 foizini ushlab turibdi.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":7965,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[615,618,1134,381,970,295],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7964","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-governance-reform","tag-banking-reform","tag-state-banks","tag-dollarisation","tag-central-bank","tag-monetary-policy","tag-privatisation"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7964\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7965"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7964"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7964"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7964"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7964"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7964"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7964"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7964"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}