{"id":7971,"date":"2026-11-19T03:28:11","date_gmt":"2026-11-19T03:28:11","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/officials-warned-over-illegal-threats-to-strip-cotton-farmers-of-land\/"},"modified":"2026-11-19T03:28:11","modified_gmt":"2026-11-19T03:28:11","slug":"officials-warned-over-illegal-threats-to-strip-cotton-farmers-of-land","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/officials-warned-over-illegal-threats-to-strip-cotton-farmers-of-land\/","title":{"rendered":"Rasmiylar paxta dehqonlarining yerini noqonuniy ravishda tortib olish bilan tahdid qilgani uchun ogohlantirildi"},"content":{"rendered":"<p>O&#039;zbekistondagi dehqonlar Effect.uz nashr\u0438\u0433\u0430 murojaat qilib, mahalliy hokimiyat vakillari paxta ishlab chiqarish kvotalarini bajara olmasalar, yerlarini tortib olib, uchinchi shaxslarga \u2014 jumladan, xorijiy investorlarga \u2014 berib yuborish bilan tahdid qilayotganidan shikoyat qilmoqda. Huquq tahlilchilari bunday tahdidlarning amaldagi qonunchilikda aniq huquqiy asosi yo&#039;qligini ta&#039;kidlamoqda.<\/p>\n<p>Shikoyatlarda tuman darajasidagi rasmiylar yillik paxta rejasi bajarilmasa yer foydalanish huquqi bekor qilinishi va yer uchinchi shaxslarga yoki xorijiy investorlarga qayta taqsimlanishi haqida ogohlantirishi tasvirlanmoqda. Huquqiy tahlilni e&#039;lon qilgan Effect.uz bunday xatti-harakat tasdiqlansa, rasmiy huquqiy tekshiruvga loyiq ekanligini bildirmoqda.<\/p>\n<h2>Yer Kodeksida Aslida Nima Deyilgan<\/h2>\n<p>O&#039;zbekiston Yer kodeksida yer foydalanish huquqi bekor qilinishi mumkin bo&#039;lgan aniq va cheklangan asoslar belgilangan: yerni belgilangan maqsaddan boshqa maqsadlarda ishlatish, yerdan oqilona foydalanmaslik, tuproq unumdorligining pasayishiga yo&#039;l qo&#039;yish yoki ijara to&#039;lovlarini muntazam ravishda to&#039;lamaslik. Bitta yillik paxta kvotasini bajara maslik o&#039;z-o&#039;zicha ushbu asoslarning hech birini tashkil etmaydi va avtomatik ravishda yer tortib olinishiga olib kela olmaydi.<\/p>\n<p>Kodeks, shuningdek, yer ijarasi shartnomasini muddatidan oldin bekor qilish tomonlarning o&#039;zaro roziligi bilan yoki kelishuv ta&#039;minlanmagan taqdirda sud qarori asosida amalga oshirilishini talab qiladi. Mansabdor shaxsning og&#039;zaki ogohlantirish orqali ijarani bekor qilishiga hech qanday huquqiy asos mavjud emas.<\/p>\n<h2>Prezident Farmoni Majburiy O&#039;tkazmalarga Ruxsat Bermaydi<\/h2>\n<p>2026-yil 24-aprelda chiqarilgan PF-68-sonli Prezident farmoni qishloq xo&#039;jaligi ishlab chiqaruvchilarining yerdan foydalanishdagi mustaqilligini mustahkamlashga qaratilgan. U paxta va don yetishtirish bilan ixtisoslashgan sub&#039;ektlarga o&#039;zlarining umumiy yer maydonining 50 foizigacha bo&#039;lgan qismidan ijara huquqini <em>ixtiyoriy ravishda<\/em> voz kechishga imkon beradi. &quot;Ixtiyoriy&quot; so&#039;zi huquqiy jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi: ushbu mexanizm ixtiyoriy ishtirok etish tartiboti bo&#039;lib, majburiy mulkdan mahrum qilish vositasi emas.<\/p>\n<p>Xuddi shu farmon ma&#039;lum yerlarni xorijiy investorlarga subijaraga berish mexanizmini ham nazarda tutadi, ammo ushbu qoida faqat ishlab chiqarishga qayta jalb etilayotgan bo&#039;z, lalmi va yaylov yerlariga nisbatan qo&#039;llaniladi \u2014 paxta ekilayotgan qishloq xo&#039;jaligi yerlariga emas. Farmoni kvotani bajarmaslik asosida mansabdor shaxslarga paxta fermerining ijaraga olgan yerini xorijiy investorga o&#039;tkazishga ruxsat beradi, deb talqin qilish matnni noto&#039;g&#039;ri tushunish bo&#039;ladi.<\/p>\n<p>Alohida hukumat qarori \u2014 2026-yil 28-sentyabrdagi PQ-354-sonli Vazirlar Mahkamasi qarori \u2014 qishloq xo&#039;jaligi ishlab chiqaruvchilarini moliyaviy qo&#039;llab-quvvatlash, subsidiyalar va riskni boshqarish mexanizmlarini tartibga soladi hamda yer egaligi tizimini o&#039;zgartirmaydi.<\/p>\n<h2>Fermerlar Nima Qila Oladi<\/h2>\n<p>Shikoyatlar bilan birga e&#039;lon qilingan huquqiy ko&#039;rsatmalarga ko&#039;ra, yerni topshirish yoki ijara huquqidan voz kechish hujjatlarini imzolash talabiga duch kelgan har qanday fermer avvalo ushbu talabning huquqiy asosini yozma ravishda so&#039;rashi kerak. Kvota bajarilmasligi ob&#039;ektiv omillar \u2014 suv ta&#039;minotidagi uzilishlar, moliyalashtirish qiyinchiliklari, urug&#039;lik sifati yoki noqulay ob-havo sharoiti \u2014 bilan bog&#039;liq bo&#039;lsa, fermerlar ushbu sabablarni tasdiqlovchi hujjatli dalillarni to&#039;plashlari lozim.<\/p>\n<p>Dehqon ixtiyoriy ravishda voz kechish arizasini imzolashga majburlanganmi yoki yo&#039;q \u2014 bu o&#039;zi alohida huquqiy baholashni talab qiladigan masaladir. Tahlil xulosasida ta&#039;kidlanganidek, asosiy tamoyil shundan iboratki: qaror qonunga asoslanishi kerak, mansabdor shaxsning og&#039;zaki ogohlantirishiga emas.<\/p>\n<p>Agar mansabdor shaxslar haqiqatan ham dehqonlarga paxta rejasini bajarmasa yerlaridan mahrum bo&#039;lishlarini \u2014 va bu yerlar investorlarga berilishini \u2014 aytayotgan bo&#039;lsa, bunday holatlar hujjatlashtirilishi va isbotlangan taqdirda huquqiy javobgarlik nuqtai nazaridan rasmiy baholanishi zarur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dehqonlar mahalliy rasmiylarning paxta kvotasi bajarilmasa yer musodara qilinishi bilan tahdid qilayotganini xabar qilmoqda. O&#8217;zbekiston Yer kodeksi va 2026 yilgi prezident farmoni tahlili bunday choraning sud jarayonisiz yoki haqiqiy ixtiyoriy rozilikka asoslanmasdan amalga oshirilishiga hech qanday huquqiy asos yo&#8217;qligini ko&#8217;rsatmoqda.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":7972,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[1140,264,1139,373,1141,303],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7971","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-governance-reform","tag-farmers","tag-local-governance","tag-cotton","tag-presidential-decree","tag-land-code","tag-land-rights"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7971"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7971\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7971"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7971"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7971"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7971"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7971"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7971"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7971"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}