{"id":7984,"date":"2026-11-19T07:28:09","date_gmt":"2026-11-19T07:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/four-more-banks-win-islamic-finance-licences-as-uzbekistan-builds-out-sector\/"},"modified":"2026-11-19T07:28:09","modified_gmt":"2026-11-19T07:28:09","slug":"four-more-banks-win-islamic-finance-licences-as-uzbekistan-builds-out-sector","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/four-more-banks-win-islamic-finance-licences-as-uzbekistan-builds-out-sector\/","title":{"rendered":"Yana to&#8217;rtta bank islom moliyasi litsenziyasini oldi: O&#8217;zbekiston sohani rivojlantirmoqda"},"content":{"rendered":"<p>O&#039;zbekiston Markaziy bankining kengashi 2026-yil 18-noyabrda to&#039;rtta tijorat bankiga islom moliyasi operatsiyalarini amalga oshirish uchun litsenziya berdi. Bu qaror faqat shu yil huquqiy asosga ega bo&#039;lgan sohaning rivojlanishini yanada tezlashtiradi. Yangi vakolatli muassasalar quyidagilar: AITB Ipak Yo&#039;li, AKB Asia Alliance Bank, ChAKB Orient Finans va AJ Hayot Bank.<\/p>\n<p>Litsenziyalar banklarga \u00abBanklar va bank faoliyati to&#039;g&#039;risida\u00bbgi qonunning 5-1-moddasida belgilangan islom moliyasi operatsiyalarini amalga oshirish huquqini beradi. Regulator mijozlarga islom moliyasi xizmatlaridan foydalanishdan oldin bankning rasmiy veb-saytida uning litsenziya mavjudligini tekshirishni tavsiya etdi.<\/p>\n<p>To&#039;rtta bank 2026-yil oktyabrida mamlakatimizdagi birinchi bunday vakolatli muassasa bo&#039;lgan Open Bankka qo&#039;shildi. Open Bank 23-oktabrda Markaziy bank kengashining 28\/1-sonli qarori asosida 1-I-raqamli litsenziyani olgan edi.<\/p>\n<h2>Bir necha oyda yaratilgan huquqiy asos<\/h2>\n<p>Islom banki faoliyatining qonuniy asosi Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan 2026-yil 27-martda imzolangan va 29-iyundan kuchga kirgan qonun bilan mustahkamlandi. Qonunda oltita ruxsat etilgan bitim turi belgilandi. Mudaraba kapitalni boshqaruvchi tomonga o&#039;tkazadi, foyda esa ishtirokchilar o&#039;rtasida taqsimlanadi. Vakalah ishonchli vositachi orqali mablag&#039;larni yo&#039;naltirish asosida agentlik shartnomasi bo&#039;yicha amalga oshiriladi. Murabaha bankka tovarlarni sotib olib, mijozga oldindan kelishilgan ustama narxda muddatli to&#039;lov asosida qayta sotish imkonini beradi. Salam bo&#039;yicha to&#039;lov yetkazib berishdan oldin amalga oshiriladi. Musharaka qo&#039;shma loyihalarni moliyalashtirish yoki ulushli ishtirokni qamrab oladi. Ijara sotib olish opsiyasi bilan birga keladigan shartlar ham kiritilgan holda aktivlarni ijaraga berishni nazarda tutadi. Qonun shuningdek xalqaro bank amaliyoti va O&#039;zbekiston qonunchiligiga mos keladigan boshqa vositalarni ham qo&#039;llashga ruxsat beradi.<\/p>\n<p>Ushbu tizim an&#039;anaviy bankchilikdan tubdan farq qiladi: islom moliyasida foizli kreditlar o&#039;rniga savdo ustamasi, ijara to&#039;lovlari va foyda taqsimlash mexanizmlari qo&#039;llaniladi \u2014 biroq regulator xizmatlar bepul ko&#039;rsatilmasligini alohida ta&#039;kidlaydi.<\/p>\n<p>Litsenziya mustaqil islom banklari uchun ham, mavjud tijorat banklari tarkibidagi maxsus islom banking bo&#039;limlari uchun ham berilishi mumkin. Ikkinchi holda, bank an&#039;anaviy va islomiy mahsulotlarni bir vaqtda taklif etishi mumkin, biroq har biri uchun alohida hisobvaraqlar yuritishi, ixtisoslashgan bo&#039;lim tashkil etishi hamda islom moliyasi standartlariga rioya etilishini nazorat qiluvchi kuzatuv kengashini shakllantirishi shart.<\/p>\n<h2>Maqsadlar va xorijiy qiziqish<\/h2>\n<p>Soha 2026 yilgi qonundan oldin ham mavjud edi. Mikromoliya tashkilotlariga 2022 yildan boshlab islomiy mahsulotlar taklif etishga ruxsat berilgan bo&#039;lib, Markaziy bank 2024 yil iyulida mudaraba, murabaha, musharaka, ijara va salam bo&#039;yicha operatsion qoidalarni tasdiqladi.<\/p>\n<p>2026\u20132030 yillarga mo&#039;ljallangan rasmiy rejalarda ikkita to&#039;liq islom banki va tijorat bankida kamida bitta ixtisoslashgan bo&#039;lim nazarda tutilgan. Dastlabki hisob-kitoblarga ko&#039;ra, ushbu rejalar doirasida qo&#039;shimcha investitsiyalar va depozitlar shaklida taxminan 1 milliard dollar mablag&#039; jalb etilishi mumkin. Markaziy bank raisi o&#039;rinbosari Abrorxo&#039;ja Turdaliyev 2025 yil oktyabrda O&#039;zbekistonda 2030 yilga qadar o&#039;ntagacha islom banki faoliyat yuritishi mumkinligini, shuningdek uchta davlat bankida islom banking bo&#039;limlari tashkil etish masalasi ham ko&#039;rib chiqilayotganini aytdi.<\/p>\n<p>Regulyatorning eng yuqori darajasida xorijiy qiziqish qayd etilgan. Raisi o&#039;rinbosari Sanjar Nosirov 2026 yil aprelda to&#039;rt-beshta xorijiy bank huquqiy bazaning mavjudligiga bog&#039;liq holda O&#039;zbek bozoriga kirishga qiziqish bildirganini ma&#039;lum qildi \u2014 ushbu shart endi bajarildi. Markaziy bank 2026 yil iyunda yil oxirigacha yettita islom moliyasi standartini qabul qilishni rejalashtirganini e&#039;lon qildi; bu ish uning Islom moliyasi kengashi orqali muvofiqlashtirilib borilmoqda. Iyul oyida esa alohida banklardagi islom moliyasi kengashlarining tarkibiga qo&#039;yiladigan talablar va litsenziya olish shartlari, jumladan majburiy uch yillik biznes-reja taqdim etish talabi belgilab qo&#039;yildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O&#8217;zbekiston Markaziy banki to&#8217;rtta tijorat bankiga \u2014 AITB Ipak Yo&#8217;li, Asia Alliance Bank, Orient Finans va Hayot Bankga \u2014 islom moliyasi operatsiyalarini amalga oshirish uchun litsenziya berdi. Shunday qilib, soha faoliyatini tartibga soluvchi qonun kuchga kirganidan bir necha oy o&#8217;tib, vakolatli muassasalar soni beshtaga yetdi.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":7985,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[369,589,223,381,1116,210],"ucw_region":[],"ucw_sector":[],"ucw_issue":[],"ucw_institution":[],"ucw_case_status":[],"ehb_region":[],"uov_series":[],"class_list":["post-7984","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-governance-reform","tag-banking-regulation","tag-islamic-finance","tag-licensing","tag-central-bank","tag-financial-sector","tag-uzbekistan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7984","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7984"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7984\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7984"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7984"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7984"},{"taxonomy":"ucw_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_region?post=7984"},{"taxonomy":"ucw_sector","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_sector?post=7984"},{"taxonomy":"ucw_issue","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_issue?post=7984"},{"taxonomy":"ucw_institution","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_institution?post=7984"},{"taxonomy":"ucw_case_status","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ucw_case_status?post=7984"},{"taxonomy":"ehb_region","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/ehb_region?post=7984"},{"taxonomy":"uov_series","embeddable":true,"href":"https:\/\/uzbekistanobserver.com\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/uov_series?post=7984"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}