Maqolani tinglash
O'zbekiston Qonunchilik palatasi yer islohoti to'g'risidagi qonun loyihasini ikkinchi va uchinchi o'qishlarda qabul qildi. Qonun loyihasi qishloq xo'jaligi va qishloq xo'jaligi maqsadlarida foydalanilmaydigan yerlar uchun ijaraning maksimal muddatini 49 yilga uzaytiradi hamda xorijiy fuqarolarning ayrim yer toifalaridan foydalanishiga yangi cheklovlar joriy etadi. Hujjat ko'rib chiqish uchun Senatga yo'llanildi.
Amaldagi qonunchilikka ko'ra, qishloq xo'jaligi yerlari maksimal 30 yil muddatga ijaraga berilishi mumkin. Qonun loyihasi ushbu chegarani 49 yilga oshiradi va xuddi shu yuqori chegarani qishloq xo'jaligi maqsadlarida foydalanilmaydigan yerlarga ham tatbiq etadi, shunday qilib barcha yer toifalari uchun yagona maksimal muddat belgilanadi. Mazkur o'zgarish birinchi marta aprel oyida o'tkazilgan prezidentlik yig'ilishida muhokama qilingan edi; o'shanda hukumat vakillari xorijiy shaxslarning yer foydalanishini nazorat ostiga olgan holda ijara muddatlarini birlashtirish rejalarini bayon etgan edi.
Muhim ob'ektlarda xorijiylar uchun kirish imkoniyati toraytirildi
Qonun loyihasi xorijiy fuqarolar, fuqaroligi bo'lmagan shaxslar va xorijiy ishtirokdagi kompaniyalarning yerdan foydalanishini tartibga soluvchi qoidalarni aniqlashtiradi. Qishloq xo'jaligi yerlaridan ushbu sub'ektlar to'g'ridan-to'g'ri ijara shartnomalari emas, balki faqat quyi ijara tartibi orqali foydalanishi mumkin. Bundan tashqari, qonun loyihasi bir qator yer toifalarini xorijiy fuqarolarga butunlay berishni taqiqlaydi: mudofaa maqsadlarida foydalaniladigan yerlar, chegara hududlari, tarixiy va madaniy ahamiyatga ega ob'ektlar hamda o'rmon fondi yerlari.
Qonun chiqaruvchilar qonun loyihasi ikkinchi o'qishdan oldin amaldagi qonunchilikni tatbiq etishdagi amaliy tajribani hisobga olgan holda qayta ko'rib chiqilganini ta'kidladi. Ularning fikricha, kiritilgan o'zgartirishlar huquqiy aniqlikni oshiradi, yer munosabatlari ustidan davlat nazoratini kuchaytiradi va yerdan samaraliroq foydalanishga ko'maklashadi.
Quyi ijara huquqlari va turar-joy uchastkalariga oid qoidalar rasmiylashtirildi
Qishloq xoʻjaligi bilan bogʻliq boʻlmagan soha boʻyicha esa qonun loyihasi mavjud qoidalarni yumshatib, kim oshdi savdosi orqali yer olgan ijarachilarga oʻz uchastkalarini quyi ijaraga berish huquqini taqdim etadi — bu huquq avval savdo gʻoliblariga berilmagan edi. Qonun hujjati shuningdek yakka tartibdagi uy-joy qurilishi uchun ajratilgan yerlarni ijaraga berish boʻyicha huquqiy bazani rasman mustahkamlaydi — bu toifa ilgari aniq qonuniy asosdan mahrum edi.
Ovoz berish va qonunchilik jarayoni
Qonun loyihasi ikkinchi oʻqishda 105 ta tarafdor va bitta qarshi ovoz bilan qabul qilindi; uchta deputat ovoz bermasdan qoldi. Uchinchi oʻqishda u oʻrmon yerlarini muhofaza qilishga oid alohida qonun loyihasi bilan birlashtirildi va 102 ta tarafdor ovoz bilan tasdiqlandi.
Qonun hujjati endi Senatga yuboriladi. Yuqori palata uni maʼqullasa, qonun loyihasi imzolash uchun prezidentga taqdim etiladi. Qonun loyihasi birinchi marta iyun oyining boshida kiritilgan boʻlib, uning eʼlon qilingan maqsadi norezidentlarning yer huquqlarini tartibga solish va uzoq muddatli xorijiy investitsiya loyihalari uchun yanada bashorat qilinadigan huquqiy muhit yaratishdan iborat edi.