Maqolani tinglash
Buyuk Britaniya Qirgʻizistondagi 18 ta tashkilot va shaxsga hamda Gruziyodagi 3 ta tashkilotga yangi sanksiyalar qoʻlladi. Ularga Rossiyaning sanksiyalarni chetlab oʻtishi uchun "orqa eshik" vazifasini bajarish va Moskvaning Ukrainadagi urush harakatlarini moliyalashtirishga koʻmaklashish aybi qoʻyilmoqda.
Britaniya hukumati Qirgʻizistonga oid belgilashlar Rossiyaga harbiy yurishini davom ettirish uchun zarur boʻlgan tovarlarni sotib olishga imkon beruvchi "kripto va noqonuniy moliya tarmoqlarini" tugatishga qaratilganligini bildirdi. Gruziyodagi tashkilotlarga esa alohida sanksiyalar qoʻllandi; London Gruziya soʻnggi yillarda Yevropa Ittifoqidan uzoqlashib, Rossiya taʼsir doirasiga qaytib kirib borayotganini taʼkidladi.
Ushbu choraning markazida Buyuk Britaniya hukumati A-7 tarmogʻi deb atayotgan tuzilma turibdi — Kreml tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan va Londonning tavsifiga koʻra G'arb sanksiyalarini chetlab oʻtish, harbiy xaridlarni moliyalashtirish hamda Rossiya neft savdosidan tushgan daromadlarni qayta ishlash uchun yaratilgan mexanizm. Tarmoq 2025-yilda 90 milliard dollardan ortiq tranzaksiyani amalga oshirgani xabar qilinmoqda; Britaniya hukumati bu raqam mazkur yil uchun Rossiyaning umumiy harbiy xarid xarajatlarining taxminan yarmini tashkil etishini aytmoqda.
Tashqi ishlar vaziri Yvette Cooper bu qadamni Moskvaning doimiy oʻzgarib boruvchi sanksiyalarni chetlab oʻtish usullariga moslashishga qaratilgan ongli harakatning bir qismi sifatida izohladi. "Buyuk Britaniya Rossiyaning cheklovlarni chetlab oʻtish uchun qoʻllayotgan rivojlanib boruvchi usullarini nishonga olish maqsadida oʻz yondashuvini moslashtirmoqda va mustahkamlamoqda. Ukraina jabhada Rossiyaga bosimni kuchaytirish bilan bir vaqtda biz uning urush iqtisodiyotini taʼminlab turuvchi infratuzilmaga zarba bermoqdamiz", — dedi u hukumat bayonotida. Cooper shuningdek qoʻshimcha qildi: "Biz Putinning urush mashinasini tirik tutuvchi moliyaviy hayot tomirlarini izlab topib, uzib tashlamoqdamiz. Rossiyaning tajovuziga koʻmaklashayotganlar uchun hech qanday xavfsiz boshpana boʻlmaydi."
Britaniya hukumati shuningdek G'arb sanksiyalarining yigʻma bosimi kuchini seza boshlaganiga dalil sifatida Rossiya iqtisodiyotining yomonlashib borayotgan ahvolini keltirdi. Uning taʼkidlashicha, rus iqtisodchilari mamlakatning 2026-yilga moʻljallangan oʻsish prognozini 1,3 foizdan 0,4 foizga tushirdi. London alohida hisob-kitoblariga koʻra, urush Rossiyaga kuniga taxminan 1 000 askar qurboniga tushmoqda.
Qirgʻiziston Markaziy Osiyoda G'arb sanksiyalari ijrosi nuqtai nazaridan tobora koʻproq eʼtiborga molik marraga aylanib bormoqda. Aprel oyida Yevropa Ittifoqi Qirgʻiziston hukumatiga "sanksiyalarni chetlab oʻtishga qarshi" sanksiyalar qoʻlladi — bu qadam Britaniyaning soʻnggi harakatidan oldin amalga oshirildi va cheklangan tovarlar hamda moliyaviy oqimlarning Moskvaga yetib borish yoʻllarini toʻsishga qaratilgan muvofiq, garchi rasman birgalikdagi boʻlmasa-da, G'arb harakatidan darak beradi.
Gruziyaning ro'yxatga kiritilishi boshqacha bir yo'nalishni aks ettiradi. Bir vaqtlar Yevropa Ittifoqiga a'zolikka nomzod bo'lgan bu mamlakat, hozirgi hukumati davrida Bryusseldan uzoqlashib, Moskvaga yaqinlashdi; bu esa G'arb hukumatlari nuqtai nazaridan uni sanksiyalarni chetlab o'tish uchun qulayroq muhitga aylantirdi.
Britaniya hukumatining ommaga ochiq bayonot xulosasida belgilangan chora-tadbirlar doirasida aniq shaxslar yoki tashkilotlar nomlab ko'rsatilmagan, biroq harakatning ko'lami — bitta bosqichda ikki mamlakatdagi 21 ta nishon — Londonning yakka-yakka ishtirokchilarni ta'qib qilish o'rniga Rossiyaning ta'minot zanjirini qo'llab-quvvatlovchi moliyaviy tuzilmani izdan chiqarishga qaratilgan e'lon qilingan niyatini yaqqol namoyon etadi.