Maqolani tinglash
Oʻzbekiston Jahon Adolat Loyihasining 2026 Huquq Ustuvorligi Indeksida 143 mamlakat ichida 79-oʻrinni egalladi va noldan birga qadar boʻlgan shkalada 0,50 ball toʻpladi — bu yerda yuqori koʻrsatkich huquq ustuvorligi tamoyillariga qattiqroq rioya etilishini bildiradi. Ushbu natija mamlakatni Vengriya (78-oʻrin) va Tailand (80-oʻrin) oʻrtasida joylashtiradi; shuningdek, mos ravishda 81-va 82-oʻrinlarni egallagan Gayana va Vyetnam bilan bir xil ball oraligʻida turadi.
WJP Oʻzbekistonni Sharqiy Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasi hamda quyi-oʻrta daromadli iqtisodiyotlar qatoriga kiritadi. Umumiy 0,50 balli koʻrsatkich uni Panama, Trinidad va Tobago (ikkalasi ham 0,52) hamda Shri-Lanka, Indoneziya va Braziliyadan (0,51) pastga qoʻyadi; biroq 0,48 dan 0,49 gacha ball qayd etgan Hindiston, Ukraina, Tunis, Marokash va Albaniyadan ustun turadi.
Ichki Tafovutning Keskinligi
Indeksning Oʻzbekiston uchun eng diqqatga sazovor topilmasi uning umumiy reytingi emas, balki eng yaxshi va eng yomon individual omil ballari oʻrtasidagi 105 oʻrinlik tafovutdir — WJP oʻlchaydigan sakkiz oʻlcham boʻyicha bu farq 0,54 ballni tashkil etadi.
Mamlakatning eng yuqori ko'rsatkichi Tartib va Xavfsizlik sohasida qayd etildi: bu borada Oʻzbekiston 0,90 ball toʻplab, jahon reytingida 15-oʻrinni egalladi. Mazkur omil jinoyatchilik darajasini, fuqarolik mojarolarini va nizolarni zoʻrlik yoʻli bilan hal etishni qamrab oladi — baholangan 143 ta mamlakat ichida Oʻzbekiston ushbu koʻrsatkichlar boʻyicha mutlaq koʻpchilikdan ustun turadi.
Hisobot javobgarlik va huquqlar masalasida tubdan boshqacha manzarani namoyon etadi. Hukumat vakolatlarini cheklash koʻrsatkichi 0,37 ball bilan 115-oʻrinni egalladi. Ochiq hukumat — shaffoflik, davlat axborotiga erkin kirish va fuqarolarning qaror qabul qilishda ishtiroki kabi jihatlarni oʻz ichiga oluvchi — 0,36 ball bilan mamlakatning eng past bahosini va 120-oʻrin bilan eng quyi reytingini qayd etdi. Asosiy huquqlar koʻrsatkichi 0,43 ballni tashkil etib, Oʻzbekistonni 109-oʻringa joylashtirdi.
Adolat va Korrupsiya Boʻyicha Oʻrta Koʻrsatkichlar
Oʻzbekistonning adolat va korrupsiyaga qarshi kurash koʻrsatkichlari indeks boʻyicha oʻrta darajada joylashgan. Korrupsiyaning yoʻqligi 0,48 ball bilan nisbatan yuqori — 65-oʻrinni egalladi. Fuqarolik adolati 0,52 ball va 73-oʻrin, Jinoyat adolati esa 0,46 ball bilan 67-oʻrinni qoʻlga kiritdi. Tartibga soluvchi ijro — qoida va qoidalarning qanchalik izchil qoʻllanilishini oʻlchovchi koʻrsatkich — ham 0,46 ball toʻplab, mamlakatni 90-oʻringa joylashtirdi.
Indeks taqdim etayotgan umumiy manzara shundan iboratki, davlat mustahkam jamoat tartibini saqlaydi, biroq bu barqarorlikni ijro hokimiyatini cheklash, hukumat shaffofligi yoki asosiy huquqlarni himoya qilish sohasidagi real natijalarga aylantirishga hali erishmagan. WJP indeksining 2026-yil nashri baholangan 143 ta mamlakat va yurisdiktsiya boʻyicha keng jamoatchilik, huquq amaliyotchilari hamda soha ekspertlari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovnomalar asosida tuzilgan.