Maqolani tinglash
Oʻzbekistonning islomiy investitsiya kompaniyasi IMAN Invest — shariat maslahatchisi oʻtgan hafta moliyaviy qoidabuzarliklar bahonasida aloqani uzgan kompaniya — oʻzida $20 million kamomad mavjudligi haqidagi da'volarga batafsil rad javobini eʼlon qildi. Shu bilan birga kompaniya fond mablagʻlari boshqaruv xarajatlarini qoplashga ishlatilganini, ikki oy davomida zaxira chegirishlari shartnomaviy chegaralardan ancha oshib ketganini va investor mablagʻlari bilan bogʻliq manbalar hisobidan asoschisi uchun hashamatli avtomobil sotib olinganini ham tan oldi.
25 oktabrda kompaniyaga maslahat bergan Islomiy moliya konsalting kengashi (IFCB) aʼzosi Mahmud Usmon IMAN Invest bilan munosabatlarini tugatayotganini eʼlon qildi. U ichki tekshiruv taxminan $70 million investitsiya portfeliga nisbatan $20 million atrofida kamomad aniqlaganini va bir qator operatsiyalar islomiy moliya tamoyillariga zid ekanini aytdi. IFCB esa IMAN Investning barcha faoliyati shariʼatga muvofiqligini tasdiqlovchi yakuniy sertifikat hech qachon berilmaganini maʼlum qildi va qoidabuzarliklar bartaraf etilgunga qadar investorlar yangi mablagʻ kiritmasligini tavsiya etdi.
IMAN Invest asoschisi Rustam Rahmatov bu nizoni Usmonning haq toʻlovi masalasidagi kelishmovchilik va unga kompaniyada ulush berishdan bosh tortish bilan izohladi. Usmon esa ulush talab qilganini inkor etdi.
Kompaniya $20 Million Raqamiga Qanday E'tiroz Bildirmoqda
IMAN Invest e'lon qilgan javobida $20 million raqami bir nechta alohida moliyaviy elementlarni birlashtiradi va kompaniya ularni bevosita zarar deb hisoblamaydi, deb ta'kidladi. Kompaniya uch komponentni aniqladi. Birinchisi — $3,5 million muammoli qarzlar: 2026-yil 1-oktabr holatiga kompaniya portfelining taxminan 6,5 foizi amalda undirib bo'lmaydigan qarzlardan iborat edi, ammo zaxiralashdan so'ng qoplanmagan xavf portfelning 3,5 foizini tashkil etdi. Ikkinchisi — boshqaruv kompaniyasining investitsiya fondiga $2,97 million qarzi: IMAN Invest ushbu majburiyat 2026-yil 31-may holatiga mavjudligini tasdiqladi va pullar boshqaruv tashkilotining operatsion xarajatlarini moliyalashtirish uchun ishlatilganini tushuntirdi. Amaliyot iyul oyida to'xtatildi va kompaniya noyabrdan boshlab olti oy ichida qarzni qaytarishga va'da berdi. Uchinchisi — muddatli savdo portfeli va asosiy investitsiyalar o'rtasidagi farqni ifodalovchi 140,75 milliard so'm: kompaniya buni kamomad emas, balki faol shartnomalardan kutilayotgan foyda sifatida tavsifladi. Hozircha hech qanday mustaqil baholash ushbu tavsifni tasdiqlagan yoki rad etgan emas.
Avtomobillar, Xarajatlar va Shartnoma Buzilishlari
Tekshiruv shuningdek ikki avtomobil xaridini ham ko'rib chiqdi. 2026-yil aprelda FOUNDERS TRUST 1 nomli tashkilot mablag'lari taxminan $128 000 qiymatidagi Mercedes-Benz S500 sotib olish uchun o'tkazildi; tekshiruv ushbu avtomobil shaxsan Raxmatov uchun sotib olinganini aniqladi. IMAN Invest avtomobil ishbilarmonlik maqsadlarida foydalanish uchun mo'ljallanganini va asoschiga ijaraga qaytarib berilishi kerakligini aytdi, biroq tekshiruvdan so'ng Raxmatov bir vaqtning o'zida kompaniya egasi ham, xodim ham bo'lganligi sababli bu tartib talablarga mos kelmasligini tan oldi. Avtomobil 12-avgust kuni sotildi va kompaniya sotuvdan tushgan mablag'lar hamda ijara to'lovlari fondga qaytarilganini bildirdi.
Ikkinchi holat 2023-yil dekabr oyida Raxmatov muddatli to'lov asosida sotib olgan BYD Champion avtomobiliga tegishli. Ma'lumotlarga ko'ra, to'lovlar 2025-yil maydan keyin to'xtagan va tekshiruv vaqtida qoldiq qarz 366,9 million so'mdan oshib ketgan edi. Kompaniya Raxmatov 31-iyul kuni qolgan barcha qarzni muddatidan oldin to'laganini va pul bevosita fond hisobvarag'iga o'tkazilganini aytdi.
Avtomobil bitimlaridan tashqari, IMAN Invest 2026-yil may va iyun oylarida investor shartnomalari ruxsat etganidan ancha ko'proq mablag'ni xavf zaxirasiga yo'naltirganligi tan oldi. Shartnomaviy chegara 5 foiz edi; amaldagi ushlab qolishlar may oyida taxminan 23 foizga, iyun oyida esa taxminan 50 foizga yetdi. Kompaniya buzilishni xodim xatosi bilan izohladi va avgustdan boshlab ushlab qolishlar shartnomaviy chegaraga qaytganini aytdi. Tekshiruv shuningdek ish haqi, marketing, dasturiy ta'minotni ishlab chiqish va tadbirlar kabi xarajatlarning investitsiya fondi va boshqaruv kompaniyasi o'rtasida qanday taqsimlanganini ham so'roq ostiga oldi. IMAN Invest fond aktivlaridan boshqaruv xarajatlarini qoplashni to'xtatganini va xarajatlarni taqsimlash tizimini qayta ko'rib chiqayotganini bildirdi.
Boshqaruv Tizimini Isloh Qilish Va'da Qilindi
Tan olishlar bilan bir qatorda kompaniya bir qator tarkibiy o'zgarishlarni e'lon qildi. Raxmatov kundalik boshqaruvni tajribali mutaxassislarga topshirishni, o'zi esa nazorat kengashida o'rin saqlab qolishni niyat qilganini aytdi. IMAN Invest o'zining uch olimdan iborat islom moliyasi kengashini tuzishni rejalashtirmoqda; ushbu organ faoliyat boshlagunga qadar yangi mahsulotlar chiqarish va mavjudlarini o'zgartirish to'xtatildi. Kompaniya shuningdek xalqaro Usmani's firmasi tomonidan mustaqil shariat-muvofiqlik auditi buyurtma qilganini va natijalarini e'lon qilishga va'da berganini, alohida ravishda esa mustaqil moliyaviy auditorlarni jalb etishni rejalashtirganini aytdi.
Ushbu majburiyatlar IFCBning tashvishlarini — yoki hissa qo'shishni to'xtatib turishga maslahat berilgan investorlarning talablarini — qondirishi yoki qondirmasligi hali ommaga e'lon qilinmagan xulosalarga bog'liq bo'ladi.