Maqolani tinglash
Oʻzbekiston 2026 yilning birinchi to'qqiz oyida 69,6 milliard kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqardi — bu bir yil oldingi davr bilan solishtirganda 8,4% yoki 5,4 milliard kVt·soatga ko'p. Energetika vazirligi bu haqda 21 oktabrda xabar berdi. Elektr energiyasi eksporti 21,4% oshdi, import esa 27,2% kamaydi, bu esa mamlakatning tashqi ta'minotga bog'liqligini kamaytirdi.
Vazirlikning jamoatchilik bilan aloqalar bo'limi bosh mutaxassisi Obidjon Dilmurodov ko'rsatkichlarni brifingda e'lon qildi. Issiqlik elektr stantsiyalari asosiy manba bo'lib qoldi va 49,1 milliard kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqardi. Yirik quyosh va shamol qurilmalari 10,5 milliard kVt·soat, gidroelektr stantsiyalari 6,6 milliard kVt·soat, kichik quyosh qurilmalari 2,5 milliard kVt·soat, blok elektr stantsiyalari esa 867,1 million kVt·soat ishlab chiqardi.
Qayta tiklanadigan energiya muhim bosqichga chiqdi
Taqsimotdagi eng e'tiborli ko'rsatkich yirik quyosh va shamol quvvatlariga tegishli. Ushbu stantsiyalar yanvardan sentabrgacha ishlab chiqargan 10,5 milliard kVt·soat energiya 2025 yilning to'liq yillik ishlab chiqarish hajmiga teng — ya'ni soha uch chorakda bir yillik ishlab chiqarish hajmiga amalda erishdi. Gidroenergetika ham 2025 yilgi yillik ko'rsatkichni oshib ketdi: o'tgan yilgi 6,5 milliard kVt·soatga qarshi 6,6 milliard kVt·soatga yetdi. Kichik quyosh qurilmalari 2,5 milliard kVt·soat ishlab chiqardi, bu 2025 yilning to'liq yili uchun qayd etilgan 2 milliard kVt·soatdan ko'p.
Ushbu ko'rsatkichlar vazirlik gaz yoqilg'isidagi issiqlik generatsiyasiga tayanishni davom ettirgan holda faol rivojlantirmoqda bo'lgan qayta tiklanadigan quvvatlarning jadal kengayishini aks ettiradi.
Iste'mol va taqsimot
To'qqiz oy davomida ichki elektr energiya iste'moli 68,1 milliard kVt·soatga yetdi, bu 2025 yilning xuddi shu davriga nisbatan 4,1 milliard kVt·soat, yoki 6,3% ko'p demakdir. Mazkur davrda iste'molchilarga yetkazib berilgan 53 milliard kVt·soatning 39 milliard kVt·soati ulgurji xaridorlar, 14 milliard kVt·soati esa uy xo'jaliklari tomonidan sarflandi. Ulgurji iste'molning eng yirik alohida toifasini sanoat korxonalari tashkil etdi — 20,6 milliard kVt·soat; ulardan keyin boshqa ulgurji iste'molchilar 12,8 milliard kVt·soat va qishloq xo'jaligi 5,6 milliard kVt·soat bilan o'rin egalladi.
Savdo balansi o'zgarishi
Eksport yil davomida 591,6 million kVt·soat, yoki 21,4% oshib, 3,4 milliard kVt·soatga yetdi. Import esa 720,4 million kVt·soat, yoki 27,2% kamayib, 1,9 milliard kVt·soatni tashkil etdi. Eksportning bir vaqtda o'sishi va importning kamayishi mamlakatning kengaytirilgan ishlab chiqarish quvvati faqat ichki talabning o'sishini qoplash bilan cheklanmay, mintaqaviy savdo uchun ham ortiqcha elektr energiya ishlab chiqarayotganidan dalolat beradi.
Yillik maqsadlar
Vazirlik 2026 yil uchun jami 94,6 milliard kVt·soat elektr energiya ishlab chiqarishni maqsad qilib belgilagan bo'lib, bu oldingi yilga nisbatan 7,7 milliard kVt·soat, yoki 8,8% ko'pni anglatadi. Yillik iste'mol 92,2 milliard kVt·soat darajasida prognoz qilinmoqda — bu 2025 yilga nisbatan 5,7 milliard kVt·soat, yoki 6,6% yuqori. Sentabr oyiga qadar 69,6 milliard kVt·soat elektr energiya ishlab chiqarilgan bo'lib, yillik maqsadga erishish uchun mamlakat so'nggi chorakda taxminan 25 milliard kVt·soat ishlab chiqarishi zarur. Vazirlik yil oxirigacha bo'lgan davrning ustuvor yo'nalishlari sifatida ishlab chiqarish va yetkazib berish ko'rsatkichlariga erishish, iste'molchilarga uzluksiz elektr energiya yetkazib berishni ta'minlash hamda energiya resurslaridan samarali foydalanishni yaxshilashni ko'rsatdi.