Maqolani tinglash
O'zbekistonda mobil ilovalar orqali ishlaydigan banklar va to'lov tashkilotlari endi yangi foydalanuvchining milliy identifikatsiya raqami — JSSHIRi — ro'yxatdan o'tish uchun ishlatiladigan telefon raqamining rasmiy egasiga mos kelishini tekshirishi shart. Ikkalasi mos kelmasa, ro'yxatdan o'tish va kartani ulash to'liq bloklanadi. O'zbekiston Markaziy banki ushbu o'zgarishlarni tasdiqladi va ular kuchga kirdi.
Qoidalar yaxshi hujjatlashtirilgan firibgarlik usulini bartaraf etishga qaratilgan: jinoyatchilar rasman boshqa shaxslarga ro'yxatdan o'tgan, ammo o'zlari nazorat qiladigan SIM-kartalar orqali bank hisoblarini ochib oladi. Yangi tartibga ko'ra, JSHSHIR va telefon raqami ro'yxatdan o'tishi o'rtasidagi nomuvofiqlik foydalanuvchiga rad etish sababini tushuntiruvchi avtomatik SMS yuborilishiga olib keladi. Korporativ raqamlar va SIM-karta yaqin qarindoshga tegishli bo'lgan hollar bundan mustasno, biroq buning uchun qarindoshlik munosabati rasman tasdiqlanishi lozim.
Biometriya, limitlar va javobgarlik
Ro'yxatdan o'tgach, foydalanuvchilar o'z bank hisoblari, kartalari va elektron hamyonlarini, shuningdek yaqin qarindoshlarining tegishli vositalarini hisobga ulashlari mumkin. Veb-saytlar orqali kartadan kartaga o'tkazmalar endi butunlay taqiqlangan; ular faqat mobil ilovalar orqali amalga oshirilishi mumkin.
Har bir muassasa o'z chegarasini mustaqil belgilaydi: shu chegaradan past miqdordagi o'tkazmalarda bir martalik SMS-kod yoki unga tenglashtirilgan autentifikatsiya talab etilmaydi. Belgilangan chegaradan yuqori bo'lgan har qanday o'tkazma alohida tasdiqlanishi shart. Muhim jihati shundaki, agar tasdiqlash chegarasidan past o'tkazma bo'yicha firibgarlik sodir bo'lsa — ya'ni muassasa ikkinchi tekshiruvni talab etmaslikni o'zi tanlagan bo'lsa — moliyaviy tashkilot zararning javobgarligini o'z zimmasiga oladi, mijoz emas.
Parolni tiklash yoki yangi qurilmadan tizimga kirish biometrik identifikatsiyani talab etadi. Bunday sessiya boshlanishi bilanoq hisobga ulangan barcha bank kartalari avtomatik ravishda va vaqtincha muzlatiladi; ularni qayta faollashtirish uchun bir martalik OTP-kod kiritilishi kerak. Ilova qurilmada zararli dastur yoki masofaviy kirish dasturining belgilarini aniqlasa, bank mijozni darhol push-bildirishnoma va SMS orqali ogohlantirishi shart.
Shaffoflik va qisman yashirish
Har bir moliyaviy operatsiyadan oldin ilova foydalanuvchilarga o'z ixtiyori bilan harakat qilayotganliklarini va firibgar bosimi ostida emasliklarini tasdiqlash imkonini beruvchi ogohlantirish so'rovini ko'rsatishi shart — bu chora qurbonlarni real vaqt rejimida o'tkazmalar bo'yicha yo'naltiriladigan ijtimoiy muhandislik firibgarliklariga qarshi qaratilgan.
Karta egalarining ismlari ham ilovalarda qisman yashiriladi: bu ham jo'natuvchi, ham qabul qiluvchining ma'lumotlariga, jumladan telefon raqamiga ulangan karta egasining ismi-familiyasiga ham taalluqlidir. Qisman yashirish talabi sessiyaga ruxsatsiz kirish imkoniga ega bo'lgan har qanday shaxsga ko'rinadigan shaxsiy ma'lumotlarni cheklaydi.
Ushbu paket Markaziy bankning ilgari e'lon qilingan alohida tashabbusiga muvofiq keladi: mazkur tashabbus xodimlarga ish haqi, mukofotlar va boshqa to'lovlarni ish beruvchisi qaysi muassasadan foydalanishidan qat'i nazar, o'zlari tanlagan istalgan bankning kartasi yoki elektron hamyoniga olish imkonini beradi.

