Maqolani tinglash
Oʻzbekiston Ichki ishlar vazirligi, Fanlar akademiyasi, Tashqi ishlar vazirligi va Raqamli texnologiyalar vazirligi biometrik pasportlar hamda ID-kartalarning mashinaviy o'qiladigan zonalarida ism-sharif va shaxsiy maʼlumotlar qanday aks ettirilishini tartibga soluvchi qoidalarni birgalikda qayta koʻrib chiqishi kerak. Bu Adliya vazirligi tomonidan hukumatning normativ-huquqiy hujjatlar portalida eʼlon qilingan Vazirlar Mahkamasi qarorining loyihasida nazarda tutilgan.
Loyiha 2026 yil 21 oktyabrda qabul qilingan ÖRQ–1184-sonli Qonunni amalga oshirish chorasi sifatida taqdim etilgan. Mazkur qonun Oʻzbek lotin alifbosiga toʻrtta yangilangan harfni rasman kiritgan: Ö ö, Ğ ğ, Ş ş va Ç ç. Qaror hal etishga qaratilgan asosiy masala shundan iboratki, ushbu belgilar — sayohat hujjatlarining mashinaviy o'qiladigan zonalarida qoʻllaniladigan xalqaro lotin yozuvida bevosita muqobillari mavjud boʻlmagan harflar — ICAO Doc 9303, yaʼni mashinaviy o'qiladigan sayohat hujjatlariga oid global standartga muvofiq qanday ifodalanishi lozim.
Oyma-oy texnik yoʻl xaritasi
Loyiha 2027 yil yanvardan may oyigacha davom etadigan bosqichma-bosqich jarayonni belgilab beradi. Yanvar oyida toʻrt vazirlik mutaxassislar ishchi guruhini tuzadi. Fevral oyida ushbu guruh mavjud transliteratsiya qoidalarini va mashinaviy o'qiladigan zona maʼlumotlarini yaratishda hozirda qoʻllaniladigan dasturiy algoritmlarni audit qiladi. ICAO bilan maslahatlashuvlar zarur boʻlgan taqdirda, loyiha ularga ruxsat beradi.
Mart oyi MRZ texnik qisqartmasi bilan tanilgan mashinaviy o'qiladigan zona uchun maxsus yagona transliteratsiya qoidalarini ishlab chiqishga ajratilgan. Aprel oyida ushbu qoidalar hozirda foydalanilayotgan hujjat shakllantirish va shaxsiylashtirish tizimlarida sinovdan oʻtkaziladi. May oyiga kelib ishchi guruh sinov natijalari asosida qonunchilik takliflarini — mavjud normativ hujjatlarga oʻzgartirish va qoʻshimchalarni — tayyorlashi kutilmoqda.
Parallel ravishda, 2027 yil yanvardan aprelgacha, xuddi shu idoralar yangilangan alifbo belgilarini vizual tekshiruv zonasida, yaʼni VIZda — chegara xodimi bevosita oʻqiydigan pasport yoki ID-kartaning insonlar tomonidan o'qiladigan qismida — qanday aks ettirish mumkinligini oʻrganishi kerak.
Yangi alifbo qaysi hujjatlarda qoʻllaniladi
Loyihada belgilanishicha, qonun kuchga kirganidan soʻng yangi beriladigan hujjatlar qayta ishlangan alifbo asosida rasmiylashtiriladi. Bularga fuqarolar, chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar uchun shaxsiy guvohnomalar; biometrik xorijga chiqish pasportlari; haydovchilik guvohnomalar; transport vositalarini roʻyxatdan oʻtkazish sertifikatlari hamda kadastr hujjatlari kiradi. Amaldagi alifboda tayyorlangan hujjat blankalari 2028-yil 1-yanvargacha ishlatilishi mumkin. Davlat organlari va korxona xodimlari uchun xizmat shaxsiy guvohnomalar esa navbatdagi yangilash muddati kelganda yangi alifboga oʻtkaziladi.
Huquqiy uzluksizlik kafolatlanadi
Loyihada aniq himoya bandi mavjud: amaldagi qonunchilik asosida berilgan barcha hujjatlar — shaxsiy va mulkiy huquqlarni tasdiqlovchilar ham — ulardagi harflar alifboning qaysi versiyasini aks ettirishidan qatʼi nazar, toʻliq yuridik kuchini saqlab qoladi. Davlat organlari va xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlarga ismdagi harflar yangilangan emas, balki eski shakllarda yozilganligi sababli shaxsni tanib olishdan bosh tortish, uning huquq va majburiyatlarini belgilash, davlat xizmatlarini koʻrsatish yoki hujjatlarni qabul qilishdan voz kechish taqiqlanadi.
Farmon hali loyiha bosqichida. Uning qoidalari faqat Vazirlar Mahkamasi rasman qabul qilgan taqdirdagina kuchga kiradi.

