Maqolani tinglash
O'zbekiston Futbol Assotsiatsiyasi (UFA) o'n bir professional futbol klubini xususiy ishonchli boshqaruvga o'tkazish uchun tender e'lon qiladi: Bunyodkor, Buxoro, Dinamo, Qizilqum, Navbahor, Nasaf, Neftchi, Lokomotiv, Mash'al, AGMK va Paxtakor shu klublar qatoriga kiradi.
Tender shartlariga ko'ra, klub yillik umumiy xarajatlarining kamida 20 foiziga teng miqdorda homiylik mablag'ini ta'minlashga tayyor bo'lgan tadbirkor yoki tadbirkorlar guruhiga topshirilishi mumkin. Ushbu tartib sport moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish va sohaga xususiy sektorni keng jalb etishga oid 24 mart sanasidagi prezident qarori bilan belgilangan.
Soliq imtiyozlari va arzon kreditlar
Klubni o'z zimmasiga olgan tadbirkorlar klublarga yo'naltirgan homiylik yordami miqdorida soliq solinadigan korporativ daromadlarini kamaytirish huquqiga ega bo'ladi, biroq ushbu chegirma soliq solinadigan foydaning 10 foizidan oshmasligi lozim. Klublar o'yinchilari jismoniy shaxslar daromad solig'idan to'liq ozod etiladi, ijtimoiy soliq stavkasi esa ular uchun bir foiz etib belgilanadi.
Ishonchli boshqaruvchilar, shuningdek, klublarni sotib olish yoki sport inshootlarini qurish, rekonstruksiya qilish hamda kapital ta'mirlash maqsadida tijorat banklaridan kredit olish imkoniyatiga ega bo'ladi. Ushbu kreditlar yillik 14 foiz stavkada, bir yillik imtiyozli davr bilan besh yil muddatga beriladi. Likvid garov va ishonchli biznes-reja taqdim etilishi shart; klub balansidagi binolar, inshootlar va yer uchastkalaridan garov sifatida foydalanish mumkin emas.
Qo'shimcha rag'bat sifatida tadbirkorlarga sport efirlarida O'zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining markaziy va mintaqaviy kanallarida o'z mahsulot va xizmatlarini reklama qilishda 50 foizlik chegirma taqdim etiladi.
Davlat moliyalashtirishi hali ham davom etmoqda
Ishonchli boshqaruv jarayoni bilan bir vaqtda davlat byudjetidan bevosita mablag' ajratishning vaqt jihatidan cheklangan parallel mexanizmi ham amalga oshirilmoqda. 2026 yilgi mavsumdan boshlab Super liganing 16 ta klubidan har biri davlatdan 35 milliard so'm mablag' olmoqda — bu bevosita byudjet moliyalashtirishi birinchi marta joriy etilmoqda. Mazkur ko'rsatkich 2027 yilda 30 milliard so'mga, 2028 yilda esa 25 milliard so'mga tushirilishi rejalashtirilgan. Hukumat 2030 yilga qadar professional futbolni moliyalashtirishni butunlay to'xtatib, klublarni bozor mexanizmlariga o'tkazish niyatini bildirgan.
O'zbek futboliga xususiy kapital jalb etish intilishi yangi narsa emas. 2023 yil mart oyidagi prezident qarori davlat idoralarining balansida turgan klublarni to'liq sotishni nazarda tutgan edi. Toshkentning "Paxtakor" klubi 24,1 gektar yer uchastkasi bilan birga 2024 yil yanvar oyida kimoshdi savdoga qo'yilgan, biroq keyinchalik xususiylashtirish to'xtatib qo'yilgan. Hozir tender e'lon qilinayotgan ishonchli boshqaruv modeli boshqacha yondashuvni ifodalaydi: u aktivlar ustidan davlat mulkchiligini saqlab qolgan holda operatsion va moliyaviy mas'uliyatni xususiy qo'llarga topshiradi.