Maqolani tinglash
O'zbekiston ikkinchi va uchinchi atom elektr stansiyasini qurish niyatida, deb ma'lum qildi Prezident Shavkat Mirziyoyev 16 oktabr kuni mamlakatning atom energetikasi istiqbollariga bag'ishlangan investorlar bilan uchrashuvda.
"Ertaga biz ikkinchi atom elektr stansiyasini qurish bo'yicha yangi hamkorlar va investorlar bilan muzokaralar o'tkazamiz. Shuning uchun ham biz atom energetikasiga juda katta e'tibor qaratmoqdamiz. Uran ishlab chiqarish hajmimiz sezilarli darajada o'smoqda. Biz uran qazib olishga katta investitsiyalar kiritdik, salohiyatimiz va tajribamizni rivojlantirdik. Shuning uchun ham birinchi AESni qurishni boshladik. Ikkinchi va uchinchi stansiyalar bo'yicha ham rejalarimiz bor", dedi Mirziyoyev.
Prezident taklif etilayotgan yangi stansiyalarning joylashuvi, quvvati, qurilish muddatlari yoki xarajatlari haqida hech qanday tafsilot bermadi; 17 oktabr kuni bo'lib o'tishi rejalashtirilgan muzokaralarga qaysi investorlar taklif etilgani ham noma'lum bo'lib qolmoqda.
Birinchi stansiya: Rosatom, Jizzax va 9,5 milliard dollarlik narx
O'zbekistonning birinchi atom elektr stansiyasi Rossiyaning davlat yadro korporatsiyasi Rosatom bilan hamkorlikda Jizzax viloyatining Forish tumanida qurilmoqda. O'zbekiston va Rossiya prezidentlari birinchi energoblok qurilishini joriy yilning 4 iyunida rasman boshladi; Rossiya loyiha uchun imtiyozli eksport krediti ajratishi kutilmoqda.
2026 yil martda imzolangan qo'shimcha kelishuv yirik va kichik quvvatli bloklarni birlashtirgan integrallashgan stansiya konfiguratsiyasini belgilab berdi: har biri 1 000 MVt quvvatga ega ikkita VVER-1000 reaktori va har biri 55 MVt quvvatga ega ikkita RITM-200N kichik modulli reaktori, umumiy o'rnatilgan quvvat esa 2 110 MVtni tashkil etadi. To'liq quvvatda ishlagan holda stansiya yiliga taxminan 17,2 milliard kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarishi prognoz qilinmoqda. 2 sentabr kuni prezidentga taqdim etilgan ma'lumotlarga ko'ra, integrallashgan loyihaning taxminiy qiymati 9,5 milliard dollarni tashkil etadi.
Birinchi kichik reaktorni 2029-yilda texnik ishga tushirish rejalashtirilgan, birinchi yirik blok 2033-yilda ishga tushirilishi kutilmoqda, loyihaning to'liq yakunlanishi esa 2034–2035-yillarga mo'ljallangan.
Oldingi signallar va Xitoy masalasi
Mirziyoyev ikkinchi atom elektr stantsiyasi qurish istiqbolini birinchi marta 17-avgust kuni Xorazm viloyatiga tashrifi chog'ida ommaviy ravishda ko'tardi: u hokimiyatlar keng qamrovli tayyorgarlik ishlarini olib borayotganini aytdi, biroq batafsil ma'lumot bermadi.
Aniqroq ishora 8-sentabrda paydo bo'ldi: Serbiya Prezidenti Aleksandar Vučić Belgradda bo'lib o'tgan O'zbekiston–Serbiya biznes forumida so'zlab, Mirziyoyev bilan bo'lgan suhbatini yetkazdi. Vučičning so'zlariga ko'ra, Mirziyoyev unga O'zbekiston Rossiya bilan birgalikda bitta, Xitoy bilan birgalikda esa yana bitta atom elektr stantsiyasi qurishni rejalashtirganini va birinchi ikkitasi tugashini kutmasdan keyingi stansiyalar qurishni davom ettirishni niyat qilganini aytgan.
O'zbekiston hukumati ikkinchi stansiya uchun xitoylik kompaniyaning tanlanganini rasman tasdiqlamagan; mazkur loyiha bo'yicha joy, quvvat, narx yoki muddatlar haqida hech qanday ma'lumot oshkor etilmagan.
Alohida holat sifatida shuni ta'kidlash kerakki, Uzatom atom energiyasi agentligi rahbari Azim Axmedxo'jayev Jizzax viloyatidagi maydonda yana ikkita yirik energetika blokini joylashtirish mumkinligini aytgan, biroq bu joy yangi e'lon qilingan loyihalardan biri uchun ko'rib chiqilayotgani noma'lum.
Mirziyoyev atom sohasidagi ambitsiyalarni mamlakatning kengayib borayotgan uran sektori bilan bog'liq kontekstda izohladi: u ishlab chiqarish sezilarli darajada o'sayotganini va avvalgi investitsiyalar hisobiga ichki tajriba to'planganini ta'kidladi — aynan shu omillarni u dasturni birinchi stansiyadan tashqariga tezlashtirish uchun asos sifatida keltirdi.