Maqolani tinglash
Qozogʻistonning Central Asia Monitor gazetasi bosh muharriri va Radiotochka.kz yangiliklar saytining ijroiya direktori, 61 yoshli Bigeldi Gabdullinning advokati 11-yanvar kuni mijozi firibgarlik ishida aybini tan olganini va tovlamasiga uchragan amaldorlarga 20,6 million tenge — taxminan 62 000 dollar — qaytarganini maʼlum qildi.
Gabdullin noyabr oyining oʻrtalarida nazorati ostidagi ommaviy axborot vositalaridan foydalanib, davlat amaldorlarini salbiy materiallar chiqarilmasligi evaziga pul toʻlashga majburlagan degan shubha bilan hibsga olingan edi. Tergovchilarning aytishicha, sxemada nishonga olingan amaldorlar keyinchalik Gabdullinning davlat buyurtmasi tizimi — davlat media subsidiyasi orqali hukumat shartnomalari olishiga koʻmaklashgan, uning nashrlarida esa oʻsha amaldorlar haqida ijobiy maqolalar paydo boʻlgan.
Sudgacha boʻlgan tinglovda Gabdullinning advokati Amanzhol Muhadmedyarov mijozi tergov bilan hamkorlik qilayotganini va aytilayotgan jinoyat holatlarini aniqlashtirmoqda ekanini bildirdi. Tovlamasxemada jabrlanuvchi sifatida tilga olingan shaxslardan biri sudga kelib, kompensatsiya olganini tasdiqladi va Gabdullinga nisbatan ayblovni qaytarib olishini aytdi.
Muhadmedyarov mijozining jinoiy javobgarligi yoʻqligi, shuningdek Gabdullinning xotini kasal boʻlib, ikki kichik farzandga qarayotganini asoslab, avf soʻradi. Prokuratura bu iltimosni rad etdi va jinoyat toʻliq sud jarayonini oʻtkazishni talab qiladigan darajada jiddiy ekanini bildirdi.
Gabdullin hibsga olingandan beri ish xalqaro eʼtiborni tortdi. AQShda joylashgan soʻz erkinligi himoyasi tashkiloti PEN ayblovlarni shubhali deb baholadi va sudlovning Gabdullinning firibgarlik ayblovlari bilan qamalgan yana bir taniqli qozogʻistonlik jurnalistni ochiq qoʻllab-quvvatlagani uchun unga qarshi qasos sifatida amalga oshirilayotgan boʻlishi mumkinligini koʻtarib chiqdi. Eʼtirof va kompensatsiya toʻlovi dastlab matbuot erkinligi himoyachilari tomonidan Qozogʻistondagi mustaqil ommaviy axborot vositalariga qarshi keng koʻlamli bosimning bir qismi sifatida talqin etilgan ishda muhim burilish nuqtasini belgiladi.
Sud avf iltimosini qabul qiladimi yoki prokuraturaning aytilayotgan jinoyat og'irligini sud tekshiruvini talab etadi, degan talabidan kelib chiqib toʻliq jinoiy jarayonni davom ettiradimi — bu hali aniqlanishi kerak.