Maqolani tinglash
Prezident Shavkat Mirziyoyev 11-noyabr kuni BMT Iqlim o'zgarishi bo'yicha Doiraviy konventsiyasiga a'zo davlatlarning 31-konferentsiyasida O'zbekiston YaIM birligiga to'g'ri keladigan issiqxona gazlari emissiyasini 35 foizga kamaytirish maqsadiga belgilangan muddatdan oldin erishganini ma'lum qildi va 2035 yilga qadar zararli emissiyalarni 50 foizga qisqartirish bo'yicha yangi milliy maqsadni e'lon qildi.
COP31da so'zlangan nutq suv boshqaruvi, yer tiklash, chiqindilarga investitsiya va ta'lim masalalarini qamrab oldi hamda Markaziy Osiyo Iqlim Integratsiya Modeli — uch alohida ustun asosida qurilgan mintaqaviy hamkorlik doirasi bo'yicha rasmiy taklif bilan yakunlandi.
Suv va yer
Mirziyoyev so'nggi o'n yil ichida O'zbekiston iqtisodiyoti tomonidan istemol qilinadigan suv hajmini deyarli ikki baravarga kamaytirganini va daryo havzalaridan suv olishni besh foizga qisqartirganligi haqida ma'lum qildi. Sug'oriladigan yerlarning 60 foizida suv tejovchi texnologiyalar joriy etilganini ta'kidladi. Yer tiklash borasida esa o'rmonlashtirilgan maydon olti million gektarga kengaytirilganini, bu o'sishning uchdan bir qismi Orol dengizi mintaqasida ekanligini ma'lum qildi.
Shuningdek, u O'zbekiston kelasi yildan Orol dengizini qutqarish xalqaro jamg'armasiga raislik qilishini e'lon qildi va bu vazifani mamlakat yuqori darajada bajarishga tayyor ekanligini, buni jiddiy mas'uliyat sifatida qabul qilishini ta'kidladi.
Chiqindi va ta'lim
Mirziyoyev uch milliard dollardan ortiq investitsiya bilan ta'minlangan milliy chiqindilarni boshqarish strategiyasi joriy etilganini ma'lum qildi, biroq ushbu moliyalashtirish manbai yoki muddatini aniqlashtirmadi. Ekologik savodxonlik borasida u har besh o'zbek fuqarosidan biri hozirda maktab o'quvchisi yoki oliy o'quv yurti talabasi ekanligini ta'kidladi hamda tizimli ekologik ta'lim natijasida 2050 yilga borib aholining uch choragida tabiatni muhofaza qilish bo'yicha mustahkam bilimlar shakllanishini bashorat qildi.
Uch ustunli mintaqaviy model
Nutqning markaziy qismida Mirziyoyev Markaziy Osiyo iqlim integratsiya modeli deb atagan taklifni ishlab chiqish g'oyasi turdi. Bu model muzliklarning erishi, suv tanqisligi va qurg'oqchilik kabi umumiy tahdidlar atrofida shakllantirilgan bo'lib, Mirziyoyev ushbu muammolarni birorta davlat yolg'iz hal eta olmasligini va ular mintaqa davlatlarining birgalikdagi harakatlarini talab etishini aytdi.
Birinchi ustun axborot xarakteriga ega: Mirziyoyev Jahon meteorologiya tashkiloti ko'magida iqlim xavflariga oid ma'lumotlar almashish infratuzilmasini yaratishga chaqirdi.
Ikkinchisi texnologik ustundir. U O'zbekistonning yillik Markaziy Osiyo Eko Expo ko'rgazmasini mintaqaning o'ziga xos sharoitlariga moslashtirilgan ekologik yechimlarга yo'naltirilgan doimiy investitsiya va texnologiyalar uzatish platformasiga aylantirishni taklif qildi.
Uchinchisi moliyaviy ustundir. Mirziyoyev taraqqiyot banklari va maxsus fondlar Markaziy Osiyo uchun yangi qo'llab-quvvatlash vositalarini, jumladan imtiyozli grantlar hamda u «ko'k» va «quruq» moliyalashtirish mexanizmlari deb ta'riflagan usullarni — bu atamalar mos ravishda suv bilan bog'liq va quruq iqlim moliyalashtirishiga ishora qiladi — birgalikda ishlab chiqishini taklif qildi.
Nutqda integratsiya modeli bo'yicha qaysi davlatlar bilan maslahatlashilgani yoki ulardan birortasi sessiya oldidan uni rasman qo'llab-quvvatlaganmi-yo'qligi aniqlanmadi.