Maqolani tinglash
O'zbekistonning Yangi Toshkent rivojlanish zonasidagi qurilish loyihalariga kamida 500 million dollar sarmoya kiritishga tayyor investorlar 10-noyabrda imzolangan keng qamrovli prezident farmoni asosida yerni kvadrat metri uchun atigi 1 dollardan ijaraga olish, 15 yil davomida 1% foyda solig'i to'lash va kechayu kunduz qurilish ishlari olib borish imkoniyatiga ega bo'ladi.
Farmon ikki zona bo'ylab maxsus huquqiy rejim — «tartibga solish sandboksi» sifatida ta'riflangan tizimni joriy etadi: 19 720,9 gektarlik Yangi Toshkent shahar hududi va Samarqand ichidagi 665,15 gektarlik «Shirin» tumani. Ushbu rejim 2035-yil 1-yanvardan oldin qurilish ruxsatnomasi olgan, qiymati 50 million dollar va undan yuqori bo'lgan yirik shahar qurilish loyihalariga tatbiq etiladi.
Investitsiya hajmiga bog'liq bosqichli imtiyozlar tizimi
Farmonning asosiy qismi — investitsiya majburiyatlari oshgan sari yanada qulayroq shartlar taqdim etuvchi bosqichli soliq va yer narxlash tizimi. Har bir kvadrat metr uchun boshlang'ich yer ijarasi narxlari quyidagicha belgilangan: 50 million dollardan past loyihalar uchun — 200 dollar, 50–100 million dollar oralig'idagi loyihalar uchun — 150 dollar, 100–250 million dollar uchun — 100 dollar, 250–500 million dollar uchun — 50 dollar, 500 million dollardan yuqori loyihalar uchun esa — 1 dollar. Samarqand Shirin zonasidagi barcha narxlarga 0,6 koeffitsientli chegirma qo'llaniladi.
Yer ochiq kim oshdi savdosi yoki E-auksion platformasida "Shveytsariya musobaqasi" raqobatli tender jarayoni orqali ajratiladi. Investorlar loyiha qiymatining 10% dan 30% gacha bo'lgan depozitni oldindan to'lashlari shart; qolgan qism to'rt yildan yetti yilgacha foizsiz muddatga taqsimlanadi. Loyiha yakunlanib topshirilgandan so'ng, mulk huquqlari yoki 49 yilgacha bo'lgan ijara davlat kadastrida qo'shimcha to'lovsiz ro'yxatdan o'tkaziladi.
Soliqqa tortish borasida farmon "davlat investitsion hamkori" deb ataladigan tamoyilni joriy etadi. Yakunlangan loyiha aktivlarini ijaraga berish yoki sotishdan olingan foyda quyidagi muddatlarga standart stavka o'rniga 1% stavkada soliqqa tortiladi: umumiy to'g'ridan-to'g'ri investitsiyalar kamida 50 million dollarga yetganda — besh yil, 100 million dollarda — o'n yil, 500 million dollar va undan yuqorida — o'n besh yil. Yuridik shaxslar yigirma yil davomida mulk va yer soliqlaridan to'liq ozod etiladi. 2040 yil 1 yanvardan oldin O'zbekiston ichida qayta investitsiya qilingan dividendlar umuman soliqqa tortilmaydi.
Bojxona imtiyozlari, viza yengilliklar va yigirma to'rt soatlik qurilish
Investorlar, pudratchilar va subpudratchilar qurilish bosqichida qurilish mashinalari, uskunalar, materiallar, mebel va metall konstruksiyalarni bojsiz olib kirishi mumkin; bunda chegara loyiha ko'lamiga qarab investitsiya summasining 30%, 50% yoki 70% i miqdorida belgilanadi. Bosh pudratchilar va loyiha tashkilotlari tomonidan xorijiy yuridik shaxslardan sotib olingan xizmatlar qo'shilgan qiymat solig'idan ozod etiladi.
Yillik ish haqi 50 000 dollardan yuqori bo'lgan xorijiy arxitektorlar, muhandislar va mutaxassislar ish ruxsatnomasiga muhtoj emas, viza va ro'yxatdan o'tish to'lovlaridan ozod etiladi hamda uch yilgacha daromad va ijtimoiy soliqlarni 1% stavkada to'laydi. Xorijiy investorlarga qonunchilikdagi noqulay o'zgarishlarga qarshi o'n yillik kafolat beriladi.
Muddatlarni tezlashtirish maqsadida farmon mintaqaviy kengashlardan me'moriy tasdiqlash olish talabini bekor qiladi; bu vakolat tegishli loyiha direktoratlariga o'tkaziladi. Quriluvchilar va xorijiy pudratchilar bir vaqtda loyihalash va qurishning tezlashtirilgan usulidan foydalanishi, xalqaro texnik standartlarni qo'llashi hamda qurilish-montaj ishlarini haftaning yetti kuni, yigirma to'rt soat davomida olib borishi mumkin.
Loyiha turlari quyidagilarni qamrab oladi: 200 metr va undan baland minoralar — "Iconic Towers" deb belgilangan —, mehmonxona majmualari, savdo va biznes markazlari, ko'ngilochar mavzu parklari, kurort zonalari, tibbiy, ta'lim, sport va madaniy ob'ektlar. Chakana savdo, turizm va xizmat ko'rsatish loyihalari yetakchi xalqaro brendlarni o'z ichiga olishi shart. Jahon reytingida ilk 50 brendga yoki o'z toifasida ilk beshtaga kiruvchi mehmonxona majmualari investitsiyalari 50 million dollar chegarasidan past bo'lsa ham to'liq imtiyozlar paketiga ega bo'ladi.
Kompensatsiya fondlari va olti oylik qurilish muddati
Jamoat ehtiyojlari uchun ko'chirilgan yer egallariga davlat maqsadli fondidan tovon to'lanadi: 260 milliard so'm Yangi Toshkent shahri qurilish direktoratiga, 200 milliard so'm esa Shirin tuman direktoratiga — ikkalasi ham 2026 yil 15 dekabrgacha — o'tkazilishi kerak.
Yer ajratilgandan so'ng, investorlar maksimal olti oy ichida qurilishni boshlashlari shart. Loyiha direktoratlari, shuningdek, davlat o'rmon fondiga tegishli bo'lmagan daraxt va butalarni — Ekologiya qo'mitasi nazorati ostida — bepul ravishda ko'chat xo'jaliklariga yoki boshqa hududlarga ko'chirishga vakolatli.