Maqolani tinglash
O'zbekistondagi banklar, notariat idoralari, ichki aeroportlar va boshqa bir qator muassasalar endi jismoniy nusxalar o'rniga shaxsni tasdiqlovchi va maqomni belgilovchi hujjatlarning elektron versiyalarini qabul qilishi shart — bu talablar Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 20-oktabrda ro'yxatga olingan o'zgartishlar asosida kuchga kirdi.
3958 va 3959-ro'yxat raqamlari ostida qayd etilgan mazkur o'zgartishlar 33 ta idoraviy hujjatni qayta ko'rib chiqadi va fuqarolarga hujjatlarni raqamli shaklda taqdim etish huquqini beradi, tegishli tashkilotlar esa ularni qabul qilishga majbur etiladi. Vazirlik ma'lumotlariga ko'ra, o'zgartishlar 2024-yil 27-dekabrdagi 897-sonli Hukumat qaroriga asoslanadi — mazkur qaror shaxsni tasdiqlovchi va boshqa ayrim hujjatlar uchun yagona raqamli xizmatlarni joriy etgan edi.
Qaysi hujjatlar va qaysi xizmatlar
Hozirda qabul qilinadigan elektron formatlar qatoriga biometrik pasport, milliy ID-karta, tug'ilganlik va nikoh to'g'risidagi guvohnomalar, pensiya guvohnomasi, nogironlik sertifikati, urush faxriysi shaxsini tasdiqlovchi hujjat va talaba guvohnomasi kiradi — bularning barchasi my.gov.uz portali va Ijtimoiy karta mobil ilovasi orqali mavjud.
Amaliy qoʻllanish doirasi keng. Raqamli hujjatlar bank xizmatlari va ayrim moliyaviy operatsiyalar uchun shaxsni tasdiqlashda, notarial harakatlarni amalga oshirishda hamda Oʻzbekiston ichki reyslariga ro'yxatdan o'tishda foydalanilishi mumkin. Oʻzgartirishlar shuningdek urush veteranlariga kompensatsiya toʻlovlarini, telekommunikatsiya xizmatlari boʻyicha shartnomalarni, qon yoki qon komponentlari topshirishda donor shaxsini tasdiqlashni, garovxona shartnomalari, tibbiy va ijtimoiy muassasalardagi pullik xizmatlarni hamda fuqarolarning harbiy hisobga olinishini ham qamrab oladi.
Amaliyotda nima oʻzgaradi
Hozirgacha ushbu operatsiyalarning koʻpchiligi fuqarodan elektron muqobili mavjud boʻlgan taqdirda ham jismoniy hujjat taqdim etishni talab qilardi. Yangi tahrirda ushbu majburiyat 33 ta instrument boʻyicha bir vaqtning oʻzida bekor qilinadi — har bir idoraning qoidalari vaqt oʻtishi bilan alohida-alohida oʻzgartirilmaydi. Oʻzgartirishni roʻyxatdan oʻtkazilgan yagona juft instrument asosiga bogʻlab, Adliya vazirligi alohida idoralar qogʻoz hujjat talab qilish orqali bekor qila olmaydigan yagona huquqiy zamin yaratadi.
Islohot bir jihatdan cheklangan: u barcha davlat munosabatlariga emas, balki roʻyxatda keltirilgan muayyan hujjat turlari va xizmat toifalariga nisbatan qoʻllaniladi. Ushbu toifalardan tashqaridagi tartib-taomillar bilan shugʻullanayotgan fuqarolar elektron taqdim etishga tegishli qoidalar doirasida ruxsat etilgan yoki emasligini tekshirib koʻrishlari kerak boʻladi.