Maqolani tinglash
Turk energetika kompaniyasi Aksa Enerji bir hafta ichida Oʻzbekistonning Toshkent, Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida elektr taqsimlash tarmoqlarini boshqarishni oʻz zimmasiga olish boʻyicha shartnomalar imzolashga tayyorlanmoqda. Kompaniya kengashi raisi Jemil Kazanci buni 16 oktyabrda Prezident Shavkat Mirziyoyev bilan uchrashuvdan soʻng eʼlon qildi.
Bu qadam Aksa Enerji ning Oʻzbekiston energetika sohasidagi mavqeini Samarqand viloyatidagi mavjud boshqaruv shartnomasidan ancha kengaytiradi. Mazkur shartnoma 2025 yil noyabrda Iqtisodiyot va moliya vazirligi eʼlon qilgan xalqaro tender orqali berilgan edi. 30 yillik davlat-xususiy sheriklik sifatida tuzilgan ushbu loyiha doirasida kompaniya Samarqand elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilishga 1 milliard AQSh dollarigacha investitsiya kiritishi shart boʻlib, birinchi oʻn yillikda kamida 350 million AQSh dollari, infratuzilmani oʻz zimmasiga olganidan keyingi dastlabki ikki yil ichida esa kamida 27 million AQSh dollari sarflanishi belgilangan.
Kazanci kompaniya prezidentlik uchrashuvida ilgari surilgan takliflarni koʻrib chiqib, oʻz takliflarini taqdim etishini va tashrif yakunida shartnomalar imzolashini aytdi. Barcha loyihalar boʻyicha eʼlon qilingan maqsadlar bir xil: taqsimlash infratuzilmasini modernizatsiya qilish, elektr energiyasi yoʻqotishlarini kamaytirish va taʼminot xarajatlarini pasaytirish.
Aktivlar davlat mulki boʻlib qoladi
Samarqand modelida belgilangan va yangi viloyatlarga ham tatbiq etilishi kutilayotgan tartibning asosiy xususiyati shundaki, elektr tarmoqlari butun muddat davomida davlat mulki boʻlib qoladi. Xususiy sherik operatsion va investitsion mas'uliyatni oʻz zimmasiga oladi, ammo aktivlarga egalik huquqini qoʻlga kiritmaydi. Bu tuzilma hukumatga muhim infratuzilma ustidan rasmiy nazoratni saqlab qolgan holda xususiy kapital va boshqaruv tajribasini jalb qilish imkonini beradi.
Aksa Enerji ning Oʻzbekiston bilan hamkorligi taqsimlash shartnomalari tuzilishidan oldin boshlangan. Kompaniya mamlakatda allaqachon jami 750 million AQSh dollariga toʻrtta elektr stansiyasi qurgan. Kazanci kompaniya endi oʻz faoliyatini elektr energiyasi va gaz taqsimlashni ham qamrab olgan holda yanada kengaytirishni niyat qilayotganini bildirdi.
Mirziyoyev bilan bo'lib o'tgan muzokaralarda hamkorlikni kengaytirish va kompaniyaning O'zbekiston energetika sektorini texnologik modernizatsiya qilishdagi roli kengroq muhokama qilindi, ikkala tomon ham muayyan loyihalar bo'yicha ishlarni tezlashtirish to'g'risida kelishib oldi.