Mustaqil yangiliklar. Chuqur tahlil. O‘zbekiston va dunyo.

Maqolani tinglash

0:00
0:00

Yevropa Ittifoqi TikTok'ning "Siz uchun" tasmasini boshqaradigan algoritmni tubdan qayta ko'rib chiqishni buyurdi; platforma foydalanuvchilarni zararli kontentning o'z-o'zini kuchaytiruvchi aylanmalariga itarib, ularning undan chiqib ketishini qiyinlashtirish orqali blok'ning Raqamli xizmatlar to'g'risidagi qonunini buzayotganlikda ayblandi.

Juma kuni e'lon qilingan dastlabki xulosalarda Yevropa Komissiyasi TikTok'ning tavsiya tizimi qayg'u, yolg'izlik va tana qiyofasi kabi mavzularda "cheksiz" video oqimini hosil qilishini, buning esa ruhiy azobni yengillashtirish o'rniga yanada kuchaytirini ta'kidladi. "Foydalanuvchi TikTok'da har safar video siljitganda yoki unga "like" bosganida, algoritm xuddi shunday kontentni ko'proq taqdim etadi va foydalanuvchilarni osonlikcha chiqib keta olmaydigan quyon inlariga tortib ketadi", dedi Komissiyaning texnologik suverenitet masalalari bo'yicha ijroiya vitse-prezidenti Henna Virkkunen. "Bugungi dastlabki xulosalar TikTok'ning foydalanuvchilar, jumladan voyaga yetmaganlarning farovonligini himoya qilish borasidagi sa'y-harakatlarini kuchaytirishi zarurligini yana bir bor ko'rsatmoqda."

Komissiya TikTok'ning avvalgi tashvishlar munosabati bilan ba'zi o'zgartirishlar kiritganini tan oldi, biroq bu o'zgartirishlar DSA talablaridan ancha past ekanini ta'kidladi. YI'ning yuqori lavozimli mansabdori AFP axborot agentligiga juma kuni qo'llanilgan chora fevral oyidagi xulosalardan farq qilishini aytdi; fevral xulosalari bildirishnomalar kabi xususiyatlarga qaratilgan bo'lsa, bu safar regulyatorlar to'g'ridan-to'g'ri tavsiya algoritmining o'zini nishonga olmoqda.

TikTok xulosalarni qat'iyan rad etdi. Kompaniya vakili Komissiyaning xulosalari "asosan noto'g'ri bo'lib, platformamizning arxitekturasini va foydalanuvchilar xavfsizligiga bo'lgan sodiqligimizni buzib ko'rsatmoqda", dedi; shuningdek, TikTok "foydalanuvchilarga kontent tajribasi ustidan bevosita va intuitiv nazoratni taqdim etgan holda hamjamiyatimizni himoya qilishda mustahkam tajribaga ega" ekanini qo'shimcha qildi.

Xitoy kompaniyasi ByteDance'ga tegishli bo'lgan platforma Komissiya yakuniy qaror chiqarishidan oldin o'z pozitsiyasini bildirish imkoniyatiga ega bo'ladi. Xulosalar tasdiqlansa, regulyatorlar TikTok'ning yillik global aylanmasining 6 foizigacha jarima solinishi mumkinligini aytdi.

YI nazoratining tobora kuchayib boruvchi namunasi

Juma kuni chiqarilgan buyruq TikTokka qarshi DSA doirasida amalga oshirilgan bir qator ijro choralarining so'nggisidir. Fevral oyida Komissiya platformaning foydalanuvchilar — jumladan, voyaga yetmaganlar va himoyasiz kattalar — jismoniy va ruhiy salomatligiga zarar yetkazishi mumkin bo'lgan qaram qiluvchi xususiyatlarni yetarlicha baholamaganligini aniqladi. Iyul oyida esa Bryussel TikTokni bolalarni kiberbullying va yirtqichona xatti-harakatlar kabi xavflarga duchor qilishda aybladi.

Xuddi shu oy Komissiya Metaga Facebook va Instagramdagi tavsiya tasmalarini o'zgartirish buyrug'ini berdi — bu qaror mazkur platformalarga nisbatan alohida olib borilgan DSA tekshiruvi asosida qabul qilindi.

Yevropada bolalarning ijtimoiy tarmoqlarga ta'sirini tartibga soluvchi keng qamrovli me'yoriy muhit tobora qattiqlashmoqda. Fransiya, Ispaniya va Angliya voyaga yetmaganlar uchun kirishni cheklash bo'yicha tegishli choralar ko'rdi; bir qator mamlakatlar esa yirtqichona xatti-harakatlar, kiberbullying, ruhiy salomatlikning yomonlashuvi va ovqatlanish buzilishlari bo'yicha tashvishlarni ko'rsatib, 15 yoshdan kichik bolalar uchun to'liq taqiq joriy etdi.

TikTokning so'nggi xulosalarga bergan javobi DSA doirasida rasmiy tortishuv jarayonini boshlab berdi; Komissiyaning yakuniy qarori esa qonunchilik qamrovini ham, platformaning o'zining eng muhim tijorat xususiyatlaridan birini qayta tuzishga tayyorligini ham sinab ko'rishi kutilmoqda.

Ulashish.

Javohir O‘zbekiston ishbilarmonlik muhiti, davlat korxonalari, moliyaviy tartibga solish va davlat muassasalari bilan xususiy biznes o‘rtasidagi munosabatlarga ixtisoslashgan.

© 2026 O‘zbekiston Kuzatuvchisi. Barcha huquqlar himoyalangan.