Maqolani tinglash
Samarqand viloyatining Payariq tumanida Sherbek Rahmonovning halok bo'lishi bilan bog'liq jinoiy ish tergovchilar tomonidan O'zbekiston Jinoiy Kodeksining 104-moddasi 3-qismi (d) bandi — o'limga olib kelgan og'ir tan jarohati yetkazishni nazarda tutuvchi norma — asosida yakunlandi. Biroq jabrlanuvchining oilasi ishni oldindan rejalashtirilgan qotillikni qamrab oluvchi 97-modda bo'yicha qayta ko'rib chiqishni talab qilmoqda. Bahsning mohiyati shundaki: tergovchilar hujumdan oldin, davomida va keyin yuz bergan voqealar ketma-ketligini to'liq o'rganganmi yoki huquqiy baholashni faqat jarohatlarning og'irligiga qaratganmi.
Rahmonovning ukasi Xurshid Rahmonov Sherbek boshiga metall armatura bilan bir necha marta urilganini, so'ngra uzoq bir joyga olib borib ko'milganini da'vo qilmoqda. Xurshidning ta'kidlashicha, u tirik qolganligini anglab yetilgach, mas'ul shaxslar uni sim bilan bo'g'ib o'ldirishga uringan. Oilaning fikricha, agar bu da'volar dalillar bilan tasdiqlansa, bunday xatti-harakatni o'limga olib kelgan tan jarohati natijasiga e'tibor qaratuvchi modda bilan to'liq qamrab bo'lmaydi.
Ishda bir xil hujum bilan bog'liq holda Nodir Matiyev ismli ikkinchi shaxs ham qatnashmoqda. Nashrga taqdim etilgan ish hujjatlarini ko'rib chiqqan Effect.uz xabar berishicha, tergov 2026-yil 27-oktabrda rasman yakunlangan va tergovchilar to'plangan materiallar mavjud modda bo'yicha ayblov xulosasiga o'tish uchun yetarli deb topgan. Jabrlanuvchining qonuniy vakili va mudofaa himoyachisi ish materiallariga kirish huquqiga ega bo'lgan, shuningdek e'tiroz va iltimoslar kiritish huquqi berilgan.
Bahsdagi huquqiy farq
O'zbek jinoiy qonunchiligida 104-modda va 97-modda o'rtasidagi farq faqat texnik xarakter kasb etmaydi. 104-modda o'lim bilan yakunlangan hollarda aggravatsiyalangan qoidalar bilan birga og'ir jismoniy zarar yetkazuvchi harakatlarni tartibga soladi. 97-modda esa o'ldirish niyatini isbotlashni talab qiladi. Xurshid Rahmonovning pozitsiyasi shundan iboratki, da'vo qilinayotgan xatti-harakatlarning yig'indisi — takroriy zarbalar, uzoq joyga olib ketish, ko'mish va keyingi bo'g'ish — uning akasining hayotiga qasd qilishga qaratilgan ataylab urinishga ishora qiladi va bu masala yetkazilgan jarohatlar masalasidan alohida ko'rib chiqilishi kerak edi.
U bundan tashqari Sherbek hujumdan oldin kuzatilganini, bir nechta shaxs ishtirok etganini va o'zi tergovchilarga muayyan shaxslarni ko'rsatuvchi hamda hujumga olib kelgan voqealarni tasvirlovchi ko'rsatmalar berganini da'vo qilmoqda. Oilaning aytishicha, bu ko'rsatmalar jismoniy dalillar bilan sinab ko'rilganmi va ziddiyatli guvoh ko'rsatmalari bilan muvofiqlashtiriganmi — ana shu savollar hali javobsiz qolmoqda.
Kuzatuv tasvirlari va ular nimani ko'rsatdi
Effect.uz tomonidan ko'rib chiqilgan ish hujjatlari orasida tergov davomida kuzatuv kamerasi (CCTV) tasvirlarining o'rganilganiga doir yozuv mavjud. Nashr quyidagi savolni ko'tardi: ushbu tasvirlar shunchaki ko'rib chiqildimi yoki ulardagi har bir muhim lahza ishning boshqa dalillari bilan — jumladan, jabrlanuvchining voqea joyidan olib chiqilgan holati, u yerda bo'lgan shaxslarning harakatlari va ularning keyingi xatti-harakatlari bilan — qiyoslab tekshirildimi? Nashr ta'kidlaganidek, tasvirlar ko'rib chiqilganini tasdiqlovchi protsessual jurnal mavjudligi, ularning mazmuni jinoyatni huquqiy jihatdan tasniflashga ta'siri nuqtai nazaridan to'liq baholanganligi haqida hech qanday xulosa chiqarishga asos bermaydi.
Tergov yopildi, savollar ochiq qoldi
Effect.uz Samarqand viloyati Ichki ishlar boshqarmasining Tergov departamentiga va tegishli prokurorlik idorasiga rasmiy so'rov yuborgan: 97-modda o'rniga 104-moddaning tanlanishiga asos bo'lgan faktik asoslarni tushuntirish va oilaning qotillik bo'yicha qo'zg'atilgan da'volarining qanday ko'rib chiqilganini aniqlashtirish so'ralgan. Nashr chop etilgan vaqtga qadar hech qanday rasmiy javob olinmagan edi.
Nashr tergov sirini himoya qiluvchi ma'lumotlarni oshkor etmasligini va isbotlanmagan da'volarni aniqlangan fakt sifatida taqdim etmasligini bildirdi. Xurshid Rahmonovning da'volari motam tutayotgan qarindoshning bayonoti sifatida keltirilgan bo'lib, bunday bayonot huquqiy ahamiyat kasb etishi uchun dalillar bilan tasdiqlangan bo'lishi lozim — bu esa faqat vakolatli organlar to'liq ish fayli asosida baholay oladigan mezondir, deb ta'kidladi nashr.
Dastlabki tergovning yakunlanishi keyingi huquqiy e'tirozlar yo'lini to'smaydi. O'zbek protsessual qonunchiligiga ko'ra, jabrlanuvchi vakili ish sudga yetib borgunga qadar ayblov tasnifiga e'tiroz bildirish huquqini saqlab qoladi va asosli e'tirozlar nazorat prokurori tomonidan ko'rib chiqilishi shart.