Maqolani tinglash
Oʻzbekistonning 33 000 dan ortiq faol texnik standartlarining deyarli yarmi eskirgan yoki xalqaro talablarga javob bermaydi — qonun chiqaruvchilarning ta'kidlashicha, bu tartibga solish boʻshligʻi mamlakatning Jahon Savdo Tashkilotiga aʼzo boʻlish intilishiga bevosita toʻsiq boʻlib bormoqda. Qonunchilik palatasi 10-noyabr kuni Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Texnik tartibga solish agentligi rahbariga rasmiy parlament soʻrovi yuborish toʻgʻrisida ovoz berdi.
Soʻrov agentlik direktori Ansabxon Zokirovga qaratilgan boʻlib, uni palataga deputat Nodira Janibekova taqdim etdi. U qonun chiqaruvchilarga texnik tartibga solish, standartlashtirish, metrologiya va muvofiqlikni baholash sohasida bir qator islohotlar amalga oshirilganiga qaramay, bir qator jiddiy muammolar hal etilmay qolayotganini aytdi.
Rivojlanishdan orqada qolgan standartlar bazasi
Janibekova muammoning koʻlamini ochiq aytdi. "Mavjud standartlar bazasi eskirgan. Hozirda kuchda boʻlgan 33 000 dan ortiq standartning deyarli 50 foizi eskirgan yoki xalqaro talablarga javob bermaydi", — dedi u. U bu raqamni JST aʼzoligi bilan bevosita bogʻlab, xalqaro texnik talablarga muvofiqlik qoʻshilishning asosiy shartlaridan biri ekanini taʼkidladi. "Bu holat Jahon Savdo Tashkilotiga qoʻshilish jarayoniga jiddiy toʻsiq boʻlib bormoqda", — dedi u.
Standartlar boʻyicha qoʻllanmadan tashqari, soʻrov yana uchta muammo sohasini qamrab oladi: tartibga solish tartib-taomillarining yetarli darajada raqamlashtirimasligi, agentlik ishidagi shaffoflik yetishmasligi hamda Janibekova taʼriflaganidek, korrupsiya xavflarini aniqlash va bartaraf etish boʻyicha yetarli darajada tashkil etilmagan sa'y-harakatlar. "Korrupsiya xavflarini aniqlash va bartaraf etish boʻyicha sa'y-harakatlar toʻliq tashkil etilmagan", — dedi u palataga, shuningdek texnik tartibga solish jarayonlarini raqamlashtirishni tezlashtirish ham shoshilinch zarurligini qoʻshimcha qildi.
Keyingi qadamlar
Parlament soʻrovi mazkur toʻrtta soha boʻyicha texnik tartibga solishdagi davlat boshqaruvining samaradorligini qamrab oladi. Zokirovga berilgan aniq savollar sessiya davomida baland ovozda oʻqib eshittirilmadi. Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Reglamenti toʻgʻrisidagi qonunning 32-moddasiga koʻra, davlat organlari mansabdor shaxslari boshqa muddat belgilanmagan boʻlsa, parlament soʻrovlariga uni olgandan keyin oʻn kun ichida yozma javob berishlari shart. Deputatlar Janibekovaning taqdimotidan soʻng soʻrov yuborishni qoʻllab-ovoz berdilar.
Oʻzbekiston yillar davomida JST aʼzoligiga intilmoqda, texnik tartibga solish esa — savdo qilinadigan tovarlarni boshqaradigan standartlar, sinovlar va sertifikatlash tizimi — har qanday qoʻshilish muzokaralarining eng talabchan boblaridan biri hisoblanadi. Mamlakatning standartlar zahirasining taxminan yarmi xalqaro mezonlarga javob bermasligi koʻpincha umumiy iboralar bilan muhokama qilinib kelingan muammoga aniq shakl beradi.