Maqolani tinglash
Prezident Shavkat Mirziyoyev O'zbekiston 2027–2029-yillarda Orol dengizini qutqarish xalqaro jamg'armasiga raislik qilish davomida amalga oshirishni rejalashtirgan, umumiy qiymati 3,3 milliard dollar bo'lgan 133 ta loyiha paketini ko'rib chiqdi. Taqdimotda loyihalar ro'yxati ham, O'zbekiston ushbu uch yillik davr mobaynida jamg'arma uchun belgilashni rejalashtirgan keng qamrovli ustuvorliklar ham yoritildi.
Orol dengizini qutqarish xalqaro jamg'armasi 1993-yilda Markaziy Osiyoning beshta davlati tomonidan havza bo'ylab suv resurslarini boshqarishni muvofiqlashtirish maqsadida tashkil etilgan. O'zbekistonning yaqinlashib kelayotgan raisligi iqlim o'zgarishi va suv iste'molining ortishi mintaqa suv ta'minotiga bosimni kuchaytirgan, jamg'armaning operatsion ahamiyatini oshirgan bir davrga to'g'ri kelmoqda.
Loyihalar nimalarni qamrab oladi
133 ta loyiha suv resurslari, atrof-muhitni muhofaza qilish va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishni o'z ichiga oladi. Belgilangan aniq chora-tadbirlar orasida suv xo'jaligi infratuzilmasini modernizatsiya qilish va rekonstruksiya qilish, suv taqsimlash va monitoring uchun avtomatlashtirilgan tizimlarni joriy etish, gidrometerologik ma'lumotlarni kuzatish, sel va qurg'oqchilikni bashorat qilish hamda erta ogohlantirish xizmatlarini ta'minlash uchun mintaqaviy raqamli platforma yaratish kiradi. Aholining ichimlik suvi va sanitariya xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini yaxshilash ham ko'zda tutilgan.
Moliyalashtirish Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki, Yashil iqlim jamg'armasi, Global ekologiya ob'ekti va boshqa xalqaro tashkilotlar ko'magida amalga oshirilishi rejalashtirilgan. Taqdimotda muassasalar kesimida hissalar taqsimoti ko'rsatilmadi.
Mirziyoyev amaldorlarga 2027-yil uchun oyma-oy yo'l xaritasini tasdiqlash va uning bajarilishini ta'minlashni topshirdi hamda loyihalar o'z vaqtida amalga oshirilishi lozimligini ta'kidladi. U shuningdek, xorijda yashovchi o'zbek fuqarolari jumladan, xalqaro ekspertlar, professorlar va tadqiqotchilarni jalb etishga chaqirdi.
Tarkibiy va diplomatik ustuvorliklar
Loyihalar roʻyxatidan tashqari, taqdimotda Oʻzbekistonning keng koʻlamli raislik dasturi ham muhokama qilindi. Ayniqsa, fondning ichki tuzilmasi va huquqiy bazasini takomillashtirish, boshqaruv organlarining vakolatlarini aniqlashtirish hamda havzaga taʼsir koʻrsatuvchi suv resurslaridan foydalanishi bilan bogʻliq boʻlgan, ammo tashkilot aʼzosi boʻlmagan qoʻshni davlat — Afgʻoniston bilan hamkorlikni mustahkamlashga alohida eʼtibor qaratildi. Raislik dasturi shuningdek Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlarida qabul qilingan qarorlar bilan muvofiqlashtirish nazarda tutilgan.
Ilmiy tayanch sifatidagi universitet
Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalashtirish muhandislari milliy tadqiqot universiteti raislik tashabbuslarining ilmiy-tahliliy platformasi sifatida belgilangan. Taqdimotda universitetning faoliyatini tubdan oʻzgartirish koʻzda tutilgan: taʼlim va tadqiqotlarga sun'iy intellektni joriy etishni jadallashtirish, ekologik tiklash va suvni tejash boʻyicha ishlarni kengaytirish, shuningdek Markaziy Osiyo va Afgʻoniston talabalariga ochiq boʻlgan suv xoʻjaligi yoʻnalishi boʻyicha bakalavr va magistratura dasturlarini ishga tushirish.
Rejalashtirilgan aniq tadqiqot natijalari qatoriga Amudaryo va Sirdaryo havzalari uchun yagona maʼlumotlar bazasini yaratish, shuningdek cho'llanishga qarshi kurash boʻyicha birgalikda ishlab chiqiladigan loyihalar kiradi; ushbu ishlarda mintaqaning turli mamlakatlaridan olimlar ishtirok etishi kutilmoqda.
Mirziyoyev sessiyani yakunlar ekan, mas'ul amaldorlarga barcha rejalashtirilgan chora-tadbirlarni toʻliq va oʻz vaqtida amalga oshirishni taʼminlashni topshirdi; bunga tegishli vazirliklar va idoralar, viloyat hokimlarining ishtiroki, shuningdek qoʻshma taʼlim va tadqiqot dasturlari orqali suv diplomatiyasini rivojlantirish ham kiradi.